سرخط خبرها

بایگانی برچسب: جبر و تفویض

جبر و اختیار را با مثال مناسبی توضیح فرمایید ؟

پرسش: سوال بنده در رابطه با جبر و اختیار است و بنده در این زمینه تا حد قابل قبولی مطالعه و مباحثه و تحقیق کرده ام و متاسفانه باید بگویم هنوز پاسخ قانع کننده ای نگرفته ام.این مقدمه را گفتم تا دریچه ای باشد به سوی پاسخی منطقی(به معنای واقعی علم منطق) و غیرعامیانه و غیرسطحی.چون اینگونه پاسخ ها را زیاد شنیده ام. از دوستم شنیدم که دوستش مانند من پاسخ قانع کننده ای را پیدا نمیکرده تا اینکه به استدلال آیت الله خمینی به تقریر آیت الله سبحانی میرسد

ادامه نوشته »

آیا خدا بعد از اینکه جهان را آفرید همه چیز را رها کرد و دیگر هیچ قدرتی برای دخالت در امور آنچه آفریده ندارد ؟

پرسش: برخی اعتقاد دارند که خداوند هنگامی که این جهان را آفرید، براساس مجموعه‌ای از قوانین آفرید که به اراده و خواست خدا کار می‌کنند. خدا بعد از اینکه جهان را آفرید همه چیز را رها کرد و دیگر هیچ قدرتی برای دخالت در امور و ایجاد تغییر در آنچه آفریده ندارد و دست خدا از این جهان کوتاه است. پس به هنگامی که سرنوشت ما می گذرد او همه چیز را تعیین کرده و ساخته و ما انجام می دهیم و آنچه که به سر ما باید بیاید، می آید چه دعا بکنیم و چه دعا نکینم قبلا اجابت

ادامه نوشته »

آیا این جمله درست می باشد : فاعل مجبور یعنی فاعلی که فاعل نیست بلکه بازیچه است ؟

پرسش: می گویند اگر اختیار وجود نداشت، پاداش و جزا هم معنی نداشت. این سخن به نظر درست نمی آید زیرا پاداش و جزا برای سیر تکاملی یک موجود و رسیدن به هدف غایی است و علت آن هم می تواند به جهت اختیار یا به جهت جبر باشد. مثلاً پایان کار میوه رسیده خورده شدن است و پایان کار گوسفند نر ذبح شدن که اینها می تواند برای آنها دردناک باشد بدون آنکه اختیاری در پیشکیری از آن داشته باشند. اینکه چه اتفاقی اعم از بلا یا نعمت بر یک موجود نازل می شود لزوماً نتیجه

ادامه نوشته »

رضا به قضاء و اطمینان به قدر در عرفان چگونه حاصل می شود ؟

پرسش: چندیست روی مقامات و حالات عرفانی بیان شده زیارت امین الله دقت و بررسی می کنم در قسمتی که مطمئنه بقدرک راضیه بقضائک را حضرت می فرمایند دو مقام اطمینان و رضا در عرفان مطرح شده در مورد قضا و قدر نیز مطالعات زیادی کردم لیکن سوالم این است که رابطه اطمینان با قدر و رابطه رضا با قضا چیست چرا که همه هنگام صحبت در این مورد می گویند اطمینان به قضا و قدر یا رضا به قضا وقدر ولی دقت در تفکیک واژگانی که حضرت فرمودند نمی کنند که منظور چیز دقیق تر و

ادامه نوشته »

هنگامی که پیامبر از شهادت امام حسین(ع) خبر داده بود با این حال کوفیان میتوانستند چنین نکنند؟

پرسش: پیامبر از شهادت حسین(ع) خبر داده بود با این حال کوفیان میتوانستندچنین نکنند؟ پاسخ: علم پیامبر(ص) علم خداست. لذا می توان سوال را این گونه مطرح نمود: خدا از ازل می دانست که امام حسین(ع) در کربلا و به دست کوفیان شهید خواهد شد؛ و این جریان را به پیامبرش خبر داده بود. با این وجود، آیا کوفیان مجبور به این کار نبودند؟ و آیا آنها این اختیار را داشتند که دست به چنین جنایتی نزنند؟ ـ جبر و تفویض یا اختیار مستحضرید که مساله جبر و تفویض و اختیار

ادامه نوشته »

ایا خدا عقل و ادراک ما را چنان ساخته که خود را دارای اختیار بدانیم یا واقعا مختاریم ؟

پرسش: راستش در مورد اینکه انسان اختیار دارد شبهاتی در ذهن من وجود دارد و آن شبهات این است. در مورد مسأله اختیار دلایلی همچون پشیمان شدن انسان، نظام پاداش و جزا و … را دلایلی برای مختار بودن انسان مطرح می کنند. حال آیا ممکن نیست خداوند مثل یک کارگردان تعیین کرده باشد که مثلا فلان شخص در فلان روز پشیمان شود و یا مجازات کند و …؟ دیگر اینکه با این حقیقت که تمامی نیروها از جانب خداست و تمامی سلولها و نورونهای مغزی ما با اراده خدا کار می کنند

ادامه نوشته »

انسان قبل از دنیا و در دنیا چه جایگاهی داشت ؟ آیا خلقت ما اجباری نیست؟

پرسش: علت خلقت ما چیست؟ آیا جبری نیست و به ما تحمیل نشده است؟ ما در خلقت خود تأثیر داشته‌ایم (از نظر رضایت و اجازه) در حالی که خلقت بر ما تأثیر گذاشته( برای مثال اگر سوزن در دست من برود، این دست من است که درد می گیرد نه کسی دیگر)؟ پرسش:شما در جواب فرمودید قبل از خلقت نبوده‌ایم تا جبر و اختیاری در کار باشد، این کاملا درست است اما من می گویم ما که در حال حاضر وجود داریم شاید کسی مثل من از این که وجود دارد، ناراضی باشد. اگر اختیار دارم و خدا هم

ادامه نوشته »

فلسفه جبر و اختیار چیست ؟ آیا جبر و اختیار با قضا و قدر تفاوت دارد؟

پرسش: فلسفه جبر و اختیار چیست ؟ آیا جبر و اختیار با قضا و قدر فرق دارد؟ پاسخ: ۱ـ بحث جبر و اختیار یا بهتر است گفته شود بحث جبر و تفویض و اختیار ، از این سوال نشأت گرفته که « آیا خدا خالق مطلق بوده و خالق حقیقی دیگری غیر او نیست.؟» پاسخ مسلمین به این سوال ـ در سایه ی براهین عقلی و نقلی ـ این است که خداوندِ قدیر ، خالق مطلق بوده همه ی امور را او آفریده است و غیر او هیچ خالق حقیقی وجود ندارد. امّا در پی این پاسخ این پرسش نیز مطرح می شود که تکلیف

ادامه نوشته »

ایا در عالم جبر و تقدیر گرایی حاکم است ؟

پرسش: درباره جبر و تقدیر گرایی توضیح دهید. پاسخ: ۱ـ واژه ی تقدیر گرایی یا قدریون وقدریّه واژه ای است که در تاریخ علم کلام به دو گروه اطلاق شده ؛ یکی جبرگرایان ودیگری معتقدین به تفویض که دقیقاً در مقابل جبریّون قرار داشته و افعال اختیاری انسان را مخلوق ومقدور خود انسان می دانند و برای خدا نقش فاعلی در این افعال قائل نیستند و خدا را تقدیر کننده ی افعال بشر نمی دانند. اصل این تعبیردر حدیثی از رسول الله (ص) وارد شده که آن حضرت امّت اسلام را از

ادامه نوشته »

آیا سنن الهی موجب جبر تاریخ نمی شوند؟

پرسش: سنن الهی، موجب جبر در تاریخ نمی شود؟ پاسخ: از آنجا که مختار بودن انسان نیز یکی از سنن تکوینی خداست ، و سنن الهی در ارتباط با یکدیگر عمل می کنند ، لذا هیچگاه جبری در افعال ارادی افراد انسانی لازم نمی آید. در مورد جامعه نیز قرآن کریم ، برای جامعه یک نحوه حیات و اختیار ویژه قائل است. همان گونه که افزون بر حیات تک تک سلولهای یک بدن ، کلّیّت آن بدن نیز از حیاتی برخوردار می باشد. بر همین اساس است که خداوند متعال ، برای جوامع و امّتها نیز مثل افراد انسانی اجلی قائل می باشد. « وَ لِکُلِّ أُمَّهٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ …

ادامه نوشته »