سرخط خبرها

بایگانی برچسب: جبر و تفويض

آیا این جمله درست می باشد : فاعل مجبور یعنی فاعلی که فاعل نیست بلکه بازیچه است ؟

پرسش: می گویند اگر اختیار وجود نداشت، پاداش و جزا هم معنی نداشت. این سخن به نظر درست نمی آید زیرا پاداش و جزا برای سیر تکاملی یک موجود و رسیدن به هدف غایی است و علت آن هم می تواند به جهت اختیار یا به جهت جبر باشد. مثلاً پایان کار میوه رسیده خورده شدن است و پایان کار گوسفند نر ذبح شدن که اینها می تواند برای آنها دردناک باشد بدون آنکه اختیاری در پیشکیری از آن داشته باشند. اینکه چه اتفاقی اعم از بلا یا نعمت بر یک موجود نازل می شود لزوماً نتیجه

ادامه نوشته »

آیا خداوند از سر انجام کار هر بنده اش در سرآغاز خلقت او اگاه است؟ اگر اگاه است پس چرا انسان را آفریده است؟

پرسش: آیا خداوند از سر انجام کار هر بنده اش در سرآغاز خلقت او اگاه است؟ اگر اگاه است پس چرا انسان را آفریده است؟ پاسخ: ظاهراً منظور حضرت عالی این است که اگر خدا علم پیشین به افعال انسان دارد ، پس ، از پیش مشخّص است که چه کسی جهنّمی خواهد شد و چه کسی بهشتی. بنا بر این ، مختار بودن انسان نیز معنی ندارد. بر این اساس مقاله ی زیر تقدیم حضور می شود. ــ علم پیشن و خالقیّت مطلق خدا و اختیار انسان. الف ـ در این که انسان مختار است شکّی نیست؛ شکّ در مختار

ادامه نوشته »

افرینش انسان جبری است یا اختیاری ؟

پرسش: افرینش انسان جبر است یا اختیار؟ پاسخ: سوال شما بزرگوار ابهام دارد «خلقت انسان جبر است یا اختیار؟» یعنی چه؟ مثل این است که بپرسید: « خلقت انسان سنگ است یا چوب؟» جبر، جبر است و خلقت انسان نیست. اختیار هم اختیار است و خلقت انسان نیست. خلقت انسان هم خلقت انسان است و جبر و اختیار و … نیست. هر چیزی خودش فقط خودش است و چیز دیگری نیست. احتمالاً منظورتان این بوده که: « خلقت انسان، جبری است یا اختیاری؟» اگر منظورتان این باشد، عرض می شود: خلقت

ادامه نوشته »

جبر و اختیار و علم و خالقیت مطلق خدا و اختیار انسان چگونه با هم جمع می شود ؟

پرسش: لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم – هیچ قدرت و نیرویی نیست الا خدای اعلی و عظیم یعنی هرچه از کارهای انسان سرچشمه می گیرد از طرف خداوند تبارک و تعالی است. آیا زیر بنای فکری اشعریون اینگونه نیست که از طرف اسلام نهی شده است؟ پاسخ: مستحضرید که مساله جبر و اختیار ـ که زاییده ی نسبت سنجی بین عالمیّت و خالقیّت مطلق خدا و فعل ارادی انسان است ـ از مسائل بسیار پیچیده و دیرفهم و دیر هضم است. لذا حتّی اهل بیت (ع) نیز آن را برای همه ی اصحاب بیان

ادامه نوشته »

جبر و اختیار و علم پیشین خدا و اختیار انسان چه منافاتی با هم دارند ؟

پرسش: راستش آنقدر مطرح کردن این سوال سخت و پیچیده است که نمیدانم آن را چگونه بیان کنم پس سوالم را با سخنی از بزرگترین فیلسوف قرن حاضر (موریس مترلینگ) شروع میکنم. تا وقتی که من و شما دارای مغز هستیم محال است که بتوانیم دانایی خداوند را با اختیار خودمان در زندگی وفق بدهیم! یعنی همینکه ما گفتیم خداوند دانا و تواناست و همه کار را می توانست و می تواند بکند و قادر به پیش بینی همه چیز بوده و هست دیگر نمیتوانیم بگوئیم که ما در کار خود اختیار داریم و

ادامه نوشته »

در قرآن داریم « خداوند هر کس را که بخواهد هدایت می کند» پس ما در کمال خود نقشی نداریم؟

پرسش: در قرآن کریم داریم « خداوند هر کس را که بخواهد هدایت می کند» با توجه به معنی یعنی ما در کمال خود نقشی نداریم؟ پاسخ: ۱٫ اینکه خداوند متعال فرمود « هر که را بخواهد هدایت می کند و هر که را بخواهد گمراه می سازد » با اختیار انسان منافاتی ندارد. چون خواست خدا همان قوانین و سنّتهای اوست و یکی از سنن الهی این است که انسان هدایت و ضلالت را خود انتخاب نماید. « إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً . ـــــــــــ ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد  

ادامه نوشته »