سرخط خبرها

خداوند میفرماید ما زمین را بدون حجت نمیگذاریم . چرا ما نمیتوانیم آن حجت را ببینیم؟

پرسش :
خداوند میفرماید ما زمین را بدون حجت نمیگذاریم . چرا ما ان حجت را نمیتوانیم ببینیم؟
پاسخ :
حجت خداوند همیشه هست چه ببینیم و چه نبینیم! ربطی بین حجت الهی بودن و دیده شدن نیست!!!
ابتدا باید بدانیم که ما اکنون در حال غیبت به سر می‌بریم و قرار نیست کسی به محضر آن عزیز برسد، مگر اینکه به طور استثناء چنین سعادتی برای کسی اتفاق بیفتد. در روایتی آمده است که: « طوبی لمن لقیه فی غیبته؛خوشا به حال کسی که آن حضرت را در دوران غیبتش دیدار نماید ».
عدم دیدار دلایل مختلفی می تواند داشته باشد از جمله :
۱٫ حساسیت دوران غیبت و ضرورت حفظ جان مبارک امام زمان ؛
۲٫ عدم شایستگی، ظرفیت و لیاقت شیعیان برای دیدار ؛
۳٫ گناهان و معاصی و عدم استواری در دین و اخلاق ؛
۴٫ بی توجهی به رهنمودها و خواسته های امام زمان و مقدم کردن خواسته های شخصی و دنیوی بر آنها ؛
۵٫ عدم وجود مصلحت برای دیدار ( مثلا جلوگیری از ادعاهای گاهی نادرست افراد برای دیدا ر ) و… .

در هر حال باید بدانیم : آنچه وظیفه ماست تشبه به آن حضرت و پیمودن راه ایشان است . ما باید در همه حال سرباز آماده باش آن حضرت بوده و همواره در خدمت ایشان باشیم. این مسأله را آیه ۲۰۰ سوره آل عمران بیان فرموده: «یا ایها الذین امنوا اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقواللّه‏ لعلّکم تفلحون؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید، صبر کنید و یکدیگر را به صبر وادارید و مرابطه نمایید و تقوا و خداترسى را پیشه سازید، باشد که رستگار شوید».
امام باقر(ع) در تفسیر این آیه شریفه مى‏فرمایند: «صبر کنید بر اداى فرایض (یعنى در انجام تکالیف الهى استقامت داشته باشید) و در برابر دشمنان پایدارى کنید و با امامتان (که انتظارش را مى‏کشید) مرابطه نمایید»، (کتاب الغنیه، شیخ مفید، ص ۱۰۵)
مرابطه با امام زمان(عج) یعنى خود را به رشته ولایت او بستن و بر خدمت و پیروى و یارى او گردن نهادن و این یکى از ارکان ایمان است که آدمى خود را به امام خویش مربوط سازد و از او جدا نشود. هم‏چنین باید کارهایى انجام دهیم که آن حضرت و اصحابشان انجام مى‏دهند.

رابطه روحی و قلبی

«رابطه» در لغت به معنای بستگی، علاقه و پیوند آمده است. (المنجد، ج۱,ص ۵۴۰). این کلمه بر یک پیوند دو جانبه و دو طرفه دلالت دارد؛ یعنی دو فردی که با هم رابطه دارند، هر دوی آنها خواستار این ارتباط هستند، بنابراین، به دلبستگی یک طرفه به کسی ارتباط و رابطه صدق نمی کند.
همچنین برقراری پیوند و رابطه بین دو نفر که اصلا یکدیگر را نمی شناسند ممکن نیست؛ بلکه ارتباط می تواند از جانب یکی از دو طرف و با شناخت و علاقه و محبت او نسبت به طرف دیگر آغاز شود و زمینه ساز علاقه دو جانبه و پیوند دو طرفه بین آنها گردد.
در مورد دیدار و ارتباط با امام زمان (عج) , گفتنی است که آن حضرت به عنوان یک طرف این رابطه، ما را به خوبی می شناسد؛ چنان که در روایات آمده است که آن حضرت همه شیعیان را دوست دارد و نسبت به احوال همه آنها آگاه است. در روایتی آمده است که امام زمان (عج) خطاب به شیخ مفیدفرمود: «انا غیر مهملین لمراعاتکم و لا ناسین لذکرکم» یعنی ما نسبت به احوال شما بی تفاوت نیستیم و یاد شما را فراموش نمی کنیم.
این شناخت و علاقه و محبت در بالاترین درجه است. شما در مورد کدام یک از دوستان خود چنین محبتی را سراغ دارید که همیشه و در همه احوال به یاد شما باشد و نسبت به شما احساس وظیفه کند و نسبت به اوضاع و احوال شما بی تفاوت نباشد. پس یک طرف این ارتباط، یعنی امام زمان (عج) همیشه منتظر شیعیان و پیروان خود است، تا آنها نیز با یاد او معنای حقیقی رابطه را تحقق بخشند.
طرف دیگر این رابطه ما هستیم، مسلماً کسی که اصلاً امام زمان خود را نشناخته و یا به درستی او را نمی شناسد، اصولاً نمی تواند با او ارتباط داشته باشد. چون هر فرد، ابتدا به فضایل و کرامات و زیبایی های روحی و اخلاقی و احیاناً جسمانی کسی آگاه می شود و بعد از این آگاهی است که محبت و علاقه ای نسبت به آن شخص در دل او ایجاد شده و در قلبش احساس تمایل به رابطه با او می کند و در مراحل بعد، احساس خود را با طرف مورد علاقه اش در میان گذاشته و احیاناً طرف مقابل هم اگر او را لایق محبت و دوستی دید با او رابطه برقرار می کند.
امام (عج) همه شیعیان را دوست دارند، اما ما نیز واقعاً‌او را دوست داریم؟ یا تنها ادعای دوستی داریم؟ آیا ما اصلاً محبت امام زمان (عج) را نسبت به خود شناخته ایم تا با او دوست شویم و او را ببینیم؟

یک ارتباط از شناخت آغاز می شود و سپس باعث محبت قلبی شده و در نهایت به ارتباط حضوری و تنگاتنگ و صمیمانه می انجامد.
اگر کسی بتواند آن قدر ارتباط عمیق قلبی خود با حضرت را محکم کند که شایستگی حضور در پیشگاه قدس او را پیدا کند، امکان چنین حضوری برای او فراهم است. ما در احوال بسیاری از علما و بزرگان و افراد خودساخته بی ادعا می خوانیم که به سر منزل مقصود و نهایت درجه یک ارتباط عاشقانه رسیده اند و حقیقتاً به محضر آن حضرت مشرف شده اند. البته بعضی از آنها هنگام ملاقات حضرت را نشناخته اند و بعداً‌متوجه شده اند که شخص مورد ملاقات حضرت صاحب الامر (عج) بوده است… .

ارتباط حضوری

ارتباط حضوری این است که شخص به محضر امام حضور فیزیکی پیدا کند. این قسم به دو گونه قابل تصور است:
۱ ـ امام را ببیند ولی نشناسد.
این قسم بنابر روایات برای همه امکان دارد و اتفاق می فتد. مرحوم صدوق یکی از نواب خاص آن حضرت نقل می کند: امام زمان (عج) هر سال در موسم حج شرکت می کند، او مردم را می بیند و می شناسد ولی مردم او را می بینند و نمی شناسند. پس رویت حضرت نه تنها امکان دارد، بلکه اتفاق هم می افتد، ولی شاید نتوان چنین چیزی را ارتباط نامید و منظور سوال کننده هم نباید چنین ارتباط و رویتی باشد.
۲ ـ امام را ببیند و بشناسد.
در مورد این که آیا این نوع ارتباط حضوری ـ شخصی در محضر امام باشد، امام را ببیند و بشناسد ـ امکان دارد یا نه؟ باید گفت: بله امکان دارد چون مقتضی موجود است و مانع مفقود؛ یعنی دلیلی ندارد اگر شخصی به لحاظ آمادگی معنوی و دوری از گناه، قابلیت و شایستگی داشته باشد، حضرت با او ملاقات نکند! پس این امکان وجود دارد، مگر این که مصلحتی در عدم ملاقات باشد.
علاوه بر این داستان های زیادی از علما و بزرگان و اولیا الله نقل شده که ایشان خدمت حضرت شرفیاب شده اند. بعضی از آنها حضرت را در حین ملاقات می شناختند و برخی دیگر بعد از ملاقات متوجه شدند که در محضر امام زمان خود بودندو این بیشتر ناشی از لطف خود امام زمان ولیاقت وشایستگی اخلاقی و علمی آنان بوده است . البته این دیدارها نیز فقط زمانی صورت می گیرد که آن حضرت اراده بفرماید.
یکی از علاقه مندان به ملاقات حضوری آن حضرت به نام «احمد بن ابراهیم» خدمت یکی از نواب خاص امام زمان (عج) رسید و به او شکایت کرد که با وجود شوق زیادش نسبت به رویت مولایش امام زمان (عج) نتوانسته آن حضرت را زیارت کند! آن نایب بزرگوار به او فرمود:‌«خدا بابت شوق به تو اجر و پاداش دهد و صورت آقا را به راحتی و در سلامتی به تو نشان دهد. ولی تو اصرار نداشته باش که آقا را ببینی، تسلیم بودن در برابر او بهتر از دیدن اوست، لکن اگر می خواهی به او توجه کنی با زیارت به او توجه کن و بعد زیارت خاصی را به او تعلیم داد» (مجلسی، بحارالانوار، ج۹، ص ۹۷)
پس از نظر اسلام دیدن چهره امام و حجت خدا، گرچه مطلوب است ؛ ولی مهم تر از آن شناخت ، مودت و دوست داشتن امام زمان (عج) و اطاعت و فرمانبرداری کامل از امام (عج) است. اما ارتباط فقط منحصر به ارتباط حضوری به شکل ملاقات نیست،‌ گرچه این نوع ارتباط بسیار لذت بخش و مفید است، ولی به راحتی نصیب هر کس نمی شود. آنچه مهم است ارتباط قلبی است و عمل به دستورات حضرت در عصر غیبت.

راههای ارتباط قلبی و روحی
وظیفه ما در عصر غیبت ، انتظار واقعی ، عمل به تکالیف دینی و ارتباط قلبی و روحی با آن حضرت است ؛ یعنی ، قلب و روحش با امام ارتباط برقرار کند؛اعم از اینکه با زبانش با امام سخن بگوید و برای او دعا کند و یا با قلبش سخن بگوید . ‌چنین ارتباطی ممکن است. ائمه (ع) در هر حال در هر زمان و در هر مکان که باشیم صدای ما را می شنوند و از حال ما خبر دارند. ما در اذن دخود حرم امام معصوم می گوییم: «اشهد انک تسمع کلامی و تشهد مقامی»؛ یعنی گواهی می دهم که تو کلام مرا می شنوی و شاهد و موقعیت من هستی. روایات زیادی هست که دلالت بر این دارند که ائمه (ع) و پیامبر اکرم(ص) از حال ما خبر دارند. در ماجرای اویس قرنی می خوانیم که او علاقه زیادی به پیامبر داشت و بسیار علاقه مند بود که آن حضرت را ببیند، ولی هیچ وقت موفق به دیدار محبوبش نشد و در عین حال پیامبر از او و از عشق او کاملاً با خبر بود.
در روایتی فرمود: «رائحه بهشت از جانب قرن می وزد، ای اویس چقدر مشتاق توام. هر کس او را دید سلام مرا به او برساند. حضرت در ادامه ی حدیث می فرماید: او هرگز مرا نخواهد دید و بعد از من در رکاب علی (ع) در صفین به شهادت می رسد.»
پس حجت خدا شاهد بر احوال ما است و از آنچه در دل داریم، بر زبان جاری کنیم یا نکنیم، با خبر است. پس ما به راحتی در هر حال می توانیم با امام خود سخن بگوییم و با او ارتباط داشته باشد.
یکی از بزرگان ن در پاسخ به سوال کسانی که خواستار زیارت و ملاقات با امام زمان (عج) می باشند،‌می فرماید: زیاد صلوات اهدای وجود مقدسش نمایید، مقرون به دعای تعجیل فرجش (اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم) و زیاد به مسجد جمکران مشرف شوید، با ادای نمازهایش. در جای دیگر در زمینه راه های ارتباط با امام زمان (عج) می فرماید: راه های ارتباط با خدا،‌طاعت خدا و طاعت امام زمان (عج) است و تشخیص آن با تطبیق عمل به دفتر شرع؛ یعنی رساله علمیه صحیحه است. وی در جای دیگر در جواب کسی که می پرسد چگونه رابطه خویش را با اهل بیت (ع) خصوصاً امام عصر تقویت کنیم، می فرماید: اطاعت و فرمانبرداری از خدا بعد از شناخت او موجب محبت به او، و محبت به کسانی که خداوند آنها را دوست می دارد، می شود که عبارتند از انبیاء و اوصیا که محبوب ترین ایشان به خداوند حضرت محمد (ص) و آل او (ع) هستند و نزدیک ترین ایشان به ما صاحب الامر (عج) می باشد.

راه های دیگری نیز برای ارتباط با امام زمان (عج) بیان شده از جمله:
۱ ـ زیارت آل یاسین : خود حضرت توصیه فرمودند: هرگاه می خواهید به ما توجه کنید، این زیارت را بخوانید.
۲ ـ زیارت جامعه کبیره: این زیارت برای ارتباط با همه معصومان (ع) توصیه شده که در مفاتیح الجنان نیز موجود است.
۳ ـ دعای عهد: از حضرت صادق (ع) روایت شده: هر کس چهل صباح این دعا را بخواند از یاران حضرت مهدی خواهد بود و اگر قبل از قیام او بمیرد خدا او را از قبر خارج می کند. در این دعا برای دیدار آن حضرت آمده است: « اَللّهُمَّ اَرِنِی الطَّلْعَهَ الرَّشیدَهَ والْغُرَّهَ الْحَمِیدَهَ واکْحُلْ ناظِری بِنظْرَهٍ مِنّی إلَیهِ وَعَجِّلْ فَرَجَهُ وَسَهِّلْ مَخْرَجَهُ وَاَوُسِعْ مَنْهَجهُ وَاسْلُکْ بی مَحَجَّتَهُ وَاَنْفِذْ اَمْرَهُ …» .
۴ ـ زیارت بسیاری برای حضرت ولی عصر در بحارالانوار ذکر شده است. از جمله آنها زیارتی است که در سرداب حضرت خوانده می شود و در آن این دعاها برای رویت حضرت موجود است: «اللهم أرنا وجه ولیّک المیمون فی حیاتنا وبعد المنون …»
۵ ـ دعای ندبه: این دعا در اعیاد چهارگانه (جمعه، عیدفطر‌، عید قربان و عید غدیر) خوانده می شود. ادعیه و زیارات دیگری نیز در کتاب شریف مفاتیح الجنان و کتب مفصل دیگر مثل بحارالانوار آمده است. علاوه بر این بعضی از علمای بزرگ در این زمینه توصیه هایی داشته اند.

نتیجه گیری

دورانى که در آن قرار داریم، دوران غیبت امام زمان(عج) است. بنابراین انتظار دیدار و ارتباط، امرى برخلاف حکمت و مصلحت امر غیبت است. بنابراین هر چند نعمت دیدار سیماى نورانى امام، نعمتى بسیار ارزشمند و یکى از الطاف الهى است؛ ولى اگر بنا بر مصالح و شرایطى، لازم باشد امام، غایب شود و پنهانى و در خفا زندگى کند و یا اینکه طلب دیدار خطرى را متوجّه آن حضرت کند؛ در اینجا باید راضى به قضاى الهى شد و حفظ سلامتى امام را بر هر چیزى مقدّم دانست.
در زمان امام عسکرى«ع» و عصر غیبت صغرى – که دیدار و مشاهده امام منعى نداشت و هنوز در پرده غیبت کامل قرار نگرفته بودند – تنها عده معدودى از صالحان و پرهیزگاران مى‏توانستند او را زیارت کنند. وقتى که امام حسن عسکرى«ع»، فرزند پنج ساله خود را به وکیلش احمد بن اسحاق قمى نشان داد؛ به او فرمود: H}«یا احمد بن اسحاق! لولا کرامتک على الله و على حُججه لا عَرَضتُ علیک ابنى هذا»{H؛V} بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۳، ح ۱۶٫{V؛ «اى احمد بن اسحاق! اگر منزلت و کرامت تو در نزد خدا و حجّت‏هاى او نبود، این فرزندم را به تو نشان نمى‏دادم».
پس اصل کلى در زمان غیبت کبرى، بر عدم ملاقات و ارتباط با آن حضرت استوار است و ما هیچ تکلیف و یا دستورى مبنى بر تقاضاى دیدار و رؤیت نداریم و هیچ دلیلى نیز وجود ندارد که ما سعى کنیم با دعا، چله نشینى، ذکر و اوراد و… حتماً به محضر آن امام همام مشرّف شویم. حتّى به جهت سوء استفاده‏هاى فراوانى که از این امر شده، باید به شدّت از آن دورى کنیم و تنها به فکر ارتباط روحى و قلبى با امام زمان(عج) باشیم. البته به یقین بزرگانى چون بحرالعلوم، ابن طاووس، مقدّس اردبیلى و… به محضر آن حضرت مشرّف شده و او را زیارت کرده‏اند؛ اگرچه خود، ادعایى در این زمینه نداشته‏اند؛ ولى این دیدارها را تأیید کرده‏اند. هم‏چنین آن حضرت نیز در موارد ضرورى و نیاز، به یارى گرفتاران و محتاجان شتافته و به دستگیرى از آنها پرداخته است. از این رو مى‏توانیم بگوییم که امکان دیدار و مشاهده حضرت در عصر غیبت کبرى، به صورت خیلى محدود و یا بر اثر ضرورت وجود دارد و این توفیق و سعادت بزرگى است که شامل عده‏اى خاص و اندک مى‏شود.
در ضمن باید بدانیم که در صدر اسلا خیلی از افراد به محضر امامان معصوم می رسیدند ولی عده کمی از این دیدارها بهره می گرفتند و درس می آموختند ؛اما عده ای دیگر همچون سنگ و بدتر از آن بوده و به جهت قساوت قلب و جهل و نادانی و… نه تنها توشه بر نمی گرفتند ؛ بلکه از دشمنان آن بزر گواران بودند!!

برای مطالعه بیشتر ر.ک:
۱٫با گامهای انتظار, موسسه خانه خرد
۲٫مهدویت (پس از ظهور), رحیم کارگر, نشر معارف

Print Friendly, PDF & Email
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه ها