سرخط خبرها

آیا می تواند عوالم مادی دیگر به موازات عالم کنونی ما و حتی نامحدود وجود داشته باشد؟

پرسش:
در کتاب سیری در نهج البلاغه استاد شهید مرتضی مطهری می خوانیم:
« بدیهی است که فرض جهان جسمانی دیگر غیر از جهان ما فرع بر این است که جهان جسمانی ما محدود و متناهی باشد. تنها در این صورت است که می توان فرض کرد مثلا دو جهان جسمانی و هر کدام محدود به ابعادی معین وجود داشته باشد.اما اگر فرض کنیم جهان جسمانی ما نامحدود است فرض جهانی دیگر غیر ممکن است زیرا هر چه را جهانی دیگر فرض کنیم خود همین جهان و یا جزئی از این جهان خواهد بود.»
حال سوال این است که همان طور که در سوال قبلی در مورد شماره ۵ اشاره کردید، مگر چه ایرادی دارد عوالم مادی دیگر به موازات عالم کنونی ما و حتی نامحدود وجود داشته باشد؟ این بر قدرت خدا بعید نمی نماید که عوالم مادی مختلف را به موازات هم ایجاد کند به نحوی که هر کدام را بر یک دیگر تسلط و تداخلی نباشد.
پاسخ:
اگر جهانی مادّی و سه بعدی مثل عالم خود مان تصوّر نماییم ، بدیهی است که نمی توانند نامتناهی باشند ؛ چرا که وجود دو موجود سه بعدی نا متناهی امری است عقلاً محال ؛ به نحوی که حتّی نمی توان آن را فرض هم نمود. امّا می توان دو عالم مادّی نامتناهی تصوّر نمود به شرط آنکه ابعاد برابر نداشته باشند ؛ مثلاً وجود یک عالم پنج بعدی نامتناهی در عرض عالم سه بعدی نامتناهی امری است ممکن. کما اینکه فرض یک عالم دو بعدی (سطح) با طول و عرض بی نهایت به موازات یک عالم سه بعدی (حجم) به طول و عرض و عمق بی نهایت ، امری است ممکن. البته در این حالت ، سطح نامتناهی جزئی از حجم نامتناهی خود بود ؛ لکن از منظر موجودات دو بعدی روی سطح ، موجودات سه بعدی در عالم دیگر فرض خواهند شد. سطح نشینان موجودات سه بعدی را نیز مثل خودشان دو بعدی خواهند یافت ؛ ولی از آثار آنها می توانند بفهمند که آنها افزون بر آن دو بعد آشکار ، یک بعد پنهان نیز دارند. به همین ترتیب اگر عالمی پنج بعدی وجود داشته باشد ، ما فقط سه بعد آن را خواهیم دید ، لذا دو بعد دیگر آن بر ما مخفی خواهد بود ؛ از اینرو می توان آن دو بعد پنهان را عالمی در عرض عالم سه بعدی خودمان بدانیم. حال اگر عالمی شش بعدی وجود داشته باشد ، سه بعد آن برای ما پنهان خواهد بود. در این صورت می توان آن سه بعد پنهان را عالمی سه بعدی در عرض عالم سه بعدی خودمان فرض کرد. البته توجّه شود که چنین امری فقط با همین فرض معنی دارد ؛ ولی فرض دو عالم فقط سه بعدی و در عین حال نامتناهی امری محال. پس باید مواظب بود که این دو مطلب باهم خلط نشوند.
سطح نشینان دو بعدی نمی توانند سطح دیگری مثل سطح خودشان قائل شوند که هر دو نیز نامتناهی باشند. چون در این صورت آن دو بر همدیگر منطبق می شوند. امّا اگر آنها از راه شواهد یافتند که عالمی سه بعدی نیز وجود دارد ، می توانند بی نهایت خطّ نامتناهی و بی نهایت سطح نامتناهی را در آن بعد پنهان فرض کنند که به موازات سطح خودشان می باشند یا متقاطع با سطح خودشان. ما نیز می توانیم عالمی شش بعدی فرض کنیم که در سه بعد با ما اشتراک دارد و در سه بعد دیگر از ما جداست ؛ و خود آن سه بعد جدا می توانند نامتناهی باشند. بحث عالمهای موازی که امروزه در فیزیک مطرح می باشد همین است. البته از نظر ریاضی حتّی می توان عالمهایی با ابعاد اعشاری را هم مطرح ساخت مثل عالم دو و نیم بعدی ؛ مثلاً حلقه ی موبیوس یا نوار موبیوس یک عنصر هندسی با ابعاد کمتر از سه و بیشتر از دو می باشد. این حلقه خواصّ عجیبی دارد که حقیقتاً موجب شکفتی می شود. مثلاً اگر یک دور کامل روی آن بزنید به نقطه ی اوّل نخواهید رسید بلکه باید دور دیگری هم بزنید تا به نقطه ی شروع برسید. اگر این نوار را از روی درازا به دو نیم کنید ، برخلاف انتظار ، دو حلقه نخواهید داشت بلکه یک حلقه ی بزرگتر خواهید داشت ؛ و اگر دوباره آن را نصف کنید این بار دو حلقه ی تو در تو خواهید داشت. با جستجوی این واژه می توانید تصویر و خواصّ آن را از اینترنت به دست آورید. در خاتمه گفتنی است که فراکتالها نیز موجوداتی ریاضی هستند با ابعاد اعشاری. فراکتال مندلبرات یک خطّ است به طوال بی نهایت که می توان کلّ آن را روی یک کاغذ معمولی ترسیم نمود.

نگارنده متن : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
Rating: 5.0/5. From 1 vote.
Please wait...

دیدگاه ها