سرخط خبرها

آیا نفس و روح و عقل (مجردات) نیز حرکت و اشتداد دارند؟

پرسش:
چگونه می توان با قبول حرکت جوهری، ادعا کرد که در مخلوقات غیر مادی (مثالی و عقلی) حرکت و تغییر وجود ندارد در حالیکه دائم در حرکت جوهری و اشتداد هستند؟
پاسخ:
۱ـ موضوع حرکت جوهری ، نوع مادّی است که مرکّب از مادّه و صورت می باشد. چون حرکت یعنی خروج شیء از حالت بالقوّه برای رسیدن به حالت بالفعل ، به نحو تدریج.
مادّه حالت بالقوّه و فقدان نوع مادّی است و صورت ، حالت بالفعل او. لذا حرکت نوع مادّی یعنی دریافت آن به آنِ صور کمالی از فیّاض صور.
پس در نوع مجرّد که مرکّب از حیث بالقوّه و بالفعل نبوده ، فعلیّت صرف می باشد ، حرکت اصطلاحی نمی تواند راه داشته باشد. به عبارت دیگر ، چون در حرکت ، وجود حیث بالقوّه رکن می باشد ؛ و منشاء قوّه نیز مادّه ی اولی می باشد ، لذا حرکت در موجود غیر مادّی معنا ندارد.
۲ـ در حرکت جوهری ، حقیقت مجرّد نوع مادّی ، دائماً و به اذن فیّاض مطلق ، صور کمالی را به مادّه ی تحت تعلّق خودش افاضه می کند ؛ و مادّه را به فعلیّت خود نزدیک می سازد. لکن هر چه نوع مادّی به فعلیّت خود نزدیکتر می شود ، تعلّقش با حقیقت مجرّد خودش نیز بیشتر می گردد ؛ که در این حالت ، اشتداد حقیقتاً برای تعلّق است و بالعرض به آن حقیقت مجرّد شیء نیز اطلاق می شود. لذا اگر گفته شد که نفس انسان اشتداد می یابد یا عقل انسان قوّت می گیرد ، بدین معناست که ، تعلّق بین وجود مادّی شخص با نفس مجرّد و عقل مجرّد خودش قویتر می شود.

نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه ها