سرخط خبرها

آیا عصمت انبیاء و ائمه (ع) از آغاز تولد بوده است یا به مرور ایجاد شده است ؟

پرسش:
آیا ائمه یا پیامبران از همان بدو تولد از انجام اشتباه های کوچک و غیر عمد مصون بودند؟ چرا؟ یعنی اصلا اتفاق نیفتاده که کار بد نه ولی نادرست انجام دهند؟ اگر امکان دارد مطالب با سند باشد.
پاسخ:
ـ دلیل عقلی
عصمت لازمه ی نبوّت و امامت می باشد ؛ چون نبی و امام یعنی کسی که کلامش کلام خداست. پس اگر احتمال خطا در مورد او وجود داشته باشد ، نمی توان به کلام خدا بودن سخن او یقین نمود. و اگر ما یقین نداشته باشیم که کلام او کلام خداست ، منطقاً وظیفه نداریم حکم او را لازم الاجرا بدانیم. چون به حکم عقل ، تنها حکم خداست که باید اجرا شود ؛ و غیر خدا مستقلّاً حقّ حکم دادن ندارد.
حال اگر کسی در تمام طول عمرش حتّی یک خطا کرده باشد ، عقلاً این احتمال وجود دارد که بار دیگر نیز خطا نماید. چون وقتی کسی یک بار خطا نمود ، معلوم می شود که وجود او چنان نیست که خطا از او سر نزند. پس اگر نبی یا امام حتّی در کودکی هم خطا نموده باشد ، معلوم می شود که وجود او وجود مصون از خطا نیست ؛ لذا در هر سخن او می توان احتمال خطا را سریان داد.
در آیات و روایات نیز به همین مطلب اشاره شده که به برخی از آنها به نحو گذرا اشاره می شود.
۱ـ حضرت عیسی (ع) از همان لحظه ی تولّد نبوّت و کتاب آسمانی داشت و در مهد فرمود: « قالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِی الْکِتابَ وَ جَعَلَنی‏ نَبِیا ــــ گفت: من بنده خدایم؛ او کتاب به من داده ؛ و مرا پیامبر قرار داده است»(مریم:۳۰)
وقتی حضرت عیسی (ع) چنین باشد ، حساب اهل بیت (ع) روشن است ؛ چون این بزرگواران افضل جمیع انبیاء می باشند به جز رسول الله (ص).
۲ـ حضرت یحیی نیز در کودکی حکمت از خدا دریافت نموده بود. « یا یحْیى‏ خُذِ الْکِتابَ بِقُوَّهٍ وَ آتَیناهُ الْحُکْمَ صَبِیا ــــ اى یحیى! کتاب را با قوّت بگیر! و ما در کودکى به او حکم عنایت نمودیم »(مریم:۱۲)
۳ـ حضرت موسی نیز از همان کودکی تحت حمایت خدا بود ؛ و خدا از همان کودکی او را محافظت می نمود.
۴ـ حضرت یوسف (ع) نیز از همان کودکی عظمت نبوّت در وجودش جلوه گر بود ؛ لذا حضرت یعقوب (ع) شیفته ی او گشت. وی از طریق خواب و فرشتگان نیز راهنمایی می شد.
۵ ـ پیامبر (ص) نیز دائماً تحت حمایت خاصّ خدا بوده است ؛ لذا فرمود: « أَلَمْ یجِدْکَ یتیماً فَآوى‏ (۶) وَ وَجَدَکَ ضَالاًّ فَهَدى‏ (۷) وَ وَجَدَکَ عائِلاً فَأَغْنى‏ ــــ آیا او تو را یتیم نیافت و پناه داد؟! (۶) و تو را گمشده یافت و راهنمایی کرد، (۷) و تو را فقیر یافت و بى‏نیاز نمود،» (الضحی)
یعنی زمانی که تو یتیم بودی خدا سرپرستی تو را می نمود و آنگاه که در کودکی گم شدی خدا راه را به تو نشان داد و او بود که فقر تو را برطرف ساخت. و در یک کلام او بود که همواره تو را ادراه می نمود.
۶ـ امیر مومنان (ع) در خطبه ۱۹۲ موسوم به خطبه قاصعه در مورد رسول خدا و خودشان فرمودند:
«أَنَا وَضَعْتُ فِی الصِّغَرِ بِکَلَاکِلِ الْعَرَبِ وَ کَسَرْتُ نَوَاجِمَ قُرُونِ رَبِیعَهَ وَ مُضَرَ وَ قَدْ عَلِمْتُمْ مَوْضِعِی مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ص بِالْقَرَابَهِ الْقَرِیبَهِ وَ الْمَنْزِلَهِ الْخَصِیصَهِ وَضَعَنِی فِی [حَجْرِهِ حِجْرِهِ وَ أَنَا وَلَدٌ [وَلِیدٌ یضُمُّنِی إِلَى صَدْرِهِ وَ یکْنُفُنِی فِی فِرَاشِهِ وَ یمِسُّنِی جَسَدَهُ وَ یشِمُّنِی عَرْفَهُ وَ کَانَ یمْضَغُ الشَّی‏ءَ ثُمَّ یلْقِمُنِیهِ وَ مَا وَجَدَ لِی کَذْبَهً فِی قَوْلٍ وَ لَا خَطْلَهً فِی فِعْلٍ وَ لَقَدْ قَرَنَ اللَّهُ بِهِ ص مِنْ لَدُنْ أَنْ کَانَ فَطِیماً أَعْظَمَ مَلَکٍ مِنْ مَلَائِکَتِهِ یسْلُکُ بِهِ طَرِیقَ الْمَکَارِمِ وَ مَحَاسِنَ أَخْلَاقِ الْعَالَمِ لَیلَهُ وَ نَهَارَهُ وَ لَقَدْ کُنْتُ أَتَّبِعُهُ اتِّبَاعَ الْفَصِیلِ أَثَرَ أُمِّهِ یرْفَعُ لِی فِی کُلِّ یوْمٍ مِنْ أَخْلَاقِهِ عَلَماً وَ یأْمُرُنِی بِالاقْتِدَاءِ بِهِ وَ لَقَدْ کَانَ یجَاوِرُ فِی کُلِّ سَنَهٍ بِحِرَاءَ فَأَرَاهُ وَ لَا یرَاهُ غَیرِی وَ لَمْ یجْمَعْ بَیتٌ وَاحِدٌ یوْمَئِذٍ فِی الْإِسْلَامِ غَیرَ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ خَدِیجَهَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا أَرَى نُورَ الْوَحْی وَ الرِّسَالَهِ وَ أَشُمُّ رِیحَ النُّبُوَّهِ وَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّهَ الشَّیطَانِ حِینَ نَزَلَ الْوَحْی عَلَیهِ ص فَقُلْتُ یا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذِهِ الرَّنَّهُ فَقَالَ هَذَا الشَّیطَانُ قَدْ أَیسَ مِنْ عِبَادَتِهِ إِنَّکَ تَسْمَعُ مَا أَسْمَعُ وَ تَرَى مَا أَرَى إِلَّا أَنَّکَ لَسْتَ بِنَبِی وَ لَکِنَّکَ لَوَزِیرٌ وَ إِنَّکَ لَعَلَى خَیر ـــــــــ من در خردسالى، بزرگان عرب را به خاک افکندم، و شجاعان دو قبیله معروف «ربیعه» و «مضر» را در هم شکستم! شما موقعیت مرا نسبت به رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم در خویشاوندى نزدیک، در مقام و منزلت ویژه مى‏دانید، پیامبر مرا در اتاق خویش مى‏نشاند، در حالى که کودک بودم مرا در آغوش خود مى‏گرفت، و در بستر مخصوص خود مى‏خوابانید، بدنش را به بدن من مى‏چسباند، و بوى پاکیزه خود را به من مى‏بویاند، و گاهى غذایى را لقمه لقمه در دهانم مى‏گذارد، هرگز دروغى در گفتار من، و اشتباهى در کردارم نیافت. از همان لحظه‏اى که پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم را از شیر گرفتند، خداوند بزرگ‏ترین فرشته ی خود (جبرئیل) را مأمور تربیت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم کرد تا شب و روز، او را به راه‏هاى بزرگوارى و راستى و اخلاق نیکو راهنمایى کند، و من همواره با پیامبر بودم چونان فرزند که همواره با مادر است. پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم هر روز نشانه ی تازه‏اى از اخلاق نیکو را برایم آشکار مى‏فرمود، و به من فرمان مى‏داد که به او اقتداء نمایم. پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم چند ماه از سال را در غار حراء مى‏گذراند، تنها من او را مشاهده مى‏کردم، و کسى جز من او را نمى‏دید. در آن روزها، در هیچ خانه ای اسلام راه نیافت جز خانه رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم که خدیجه هم در آن بود و من سوّمین آنان بودم. من نور وحى و رسالت را مى‏دیدم، و بوى نبوّت را مى‏بوییدم. من هنگامى که وحى بر پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم فرود مى‏آمد، ناله شیطان را شنیدم، گفتم اى رسول خدا، این ناله ی کیست؟ فرمودند: شیطان است که از پرستش خویش مأیوس گردید ؛ و فرمودند: ای على! تو آنچه را من مى‏شنوم، مى‏شنوى، و آنچه را که من مى‏بینم، مى‏بینى، جز اینکه تو پیامبر نیستى، بلکه وزیر من بوده و به راه خیر مى‏روى»
۷ـ در مورد امام حسن و امام حسین (ع) نیز روایت است که هنگام تولّدشان زنان بهشتی و ملائک حضور داشتند و نام آن دو بزرگوار را خداوند متعال تعیین نمود ؛ و در همان کودکی چنان عالم بودند که جز رسول خدا و والدینشان کسی با آنها قابل قیاس نبود. لذا کسانی با این جلالت و علم چگونه ممکن است دچار خطا گردند؟ خطا نتیجه ی جهل است و عصمت نتیجه ی علم حقیقی و یقینی.
۸ ـ خلقت حضرت زهرا (س) نیز دقیقاً به همین سیاق بوده و نطفه ای که حضرتش از آن پدید آمد ، از سیب بهشتی بود که رسول الله (ص) آن را در معراج تناول فرموده بود. و از همان کودکی آن بزرگوار شهره به عظمت و فهم و درایت و علم بود. و هنگام تولّدش احوال آسمان دگرگون گشت.
سایر ائمه و انبیاء (ع) نیز از همان بدو تولّد آثار عظمت و جلالت را با خود داشتند ؛ و بلکه برخی از آن بزرگواران قبل از تولّد نیز مشهور بودند و انبیای قبلی خبر از آمدنشان داده بود. لذا فرعون کودکان را می کشت تا موسی متولّد نگردد. و خدا مریم را تربیت می نمود تا عیسی از او متولّد شود ، آنهم با آن اعجاز الهی. و … .

نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه ها