سرخط خبرها

قیاس دور در فلسفه به چه معناست ؟

پرسش:
بأن یغیرصوره المطلوب فی القیاس الدور یعنی چی؟ با مثال بطور کامل برام توضیح بدید که اصلا مطلوب چیه و قیاس دور چیه و مطلوب چطوری در قیاس دور تغییر می کنه؟ جوابش رو لازم دارم خواهشا تا ۲روز آینده حتما جواب رو بهم بدید.
پاسخ:
۱ـ « قیاس دور: قیاسى است که در آن از نتیجه و عکس یکى از مقدمات، مقدمه ی دیگر به دست آید » (فرهنگ فلسفى،ص۵۲۳)
به قیاس برهانی زیر توجّه فرمایید:
ـ عدد الف بر ۲ قابل قسمت است.
ـ هر عددی که بر ۲ قابل قسمت باشد ، زوج می باشد.
ـ پس عدد الف زوج است.
حال از این قیاس برهانی قیاس دور ترتیب می دهیم.
ـ عدد الف زوج است.
ـ هر عدد زوجی بر ۲ قابل قسمت می باشد.
ـ پس عدد الف بر ۲ قابل قسمت است.
این گونه قیاس معمولاً در مغالطه به کار می رود. چرا که این گونه قیاس در حقیقت مصادره به مطلوب می باشد.
در این مثال نمی توان « عدد الف زوج است » در مقدّمه ای قیاس قرار داد و از آن نتیجه گرفت که « عدد الف بر ۲ قابل قسمت است » ؛ چون اساساً زوج را تعریف می کنند به عددی که بر ۲ قابل قسمت باشد.

۲ـ فرمودند: « قیاس الدور و قیاس العکس یستعملان فی المغالطه بالتلبیس بأن یغیر صوره المطلوب فی قیاس الدور ـــ قیاس دور و قیاس عکس هر دو در مغالطه به کار می روند ؛ به این صورت که در قیاس دور ، صورت مطلوب را تغییر می دهد. » (الجوهر النضید،ص۱۸۵ )
مراد از مطلوب همان نتیجه ی قیاس است ؛ که در قیاس دور آن را از مطلوب (نتیجه بودن) تغییر داده و مقدّمه قرار می دهند و همراه با عکس یکی از مقدّمات ، مقدّمه ی دیگر را نتیجه می گیرند. پس در قیاس دور جای نتیجه با یکی از مقدّمات عوض می شود و مقدّمه ای دیکر نیز معکوس می گردد.

نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه ها