سرخط خبرها

سوء ظن و حسن ظن به خدا در ما چگونه شکل می گیرد ؟

پرسش:
سوالی که مدام ذهنمو مشغول میکنه اینه که خداوند راجبه من چطور فکر می کنه؟ با چه چشمی به من نگاه می کنه؟ خواهش می کنم راهنمایی ام کنید.

پاسخ:
۱ـ خدا فکر نمی کند. فکر کردن برای معلوم نمودن مجهول است؛ و خدا مجهولی ندارد تا برای روشن شدن آن فکر کند. پس بپرسید: خدا مرا چگونه بنده ای می بیند؟
۲ـ اگر می خواهید بدانید خدا شما را چگونه بنده ای می بیند، ببینید شما خدا را چگونه خدایی می بینید!
« عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ قَالَ سَأَلْتُ الرِّضَا ع فَقُلْتُ … جُعِلْتُ فِدَاکَ أَشْتَهِی أَنْ أَعْلَمَ کَیفَ أَنَا عِنْدَکَ فَقَالَ انْظُرْ کَیفَ أَنَا عِنْدَک‏ ـــ حسن بن جهم گوید به حضرت رضا(ع) عرض کردم قربانت گردم، … دوست دارم بدانم من در نظر شما چگونه ام؟ امام(ع) فرمودند: ببین من در نظر تو چگونه ام » ( أمالی الصدوق، ص۲۴۰)
یعنی همان اندازه که تو برای من ارز قائلی من نیز به تناسب آن برای تو ارزش قائلم. این معنا را امام رضا(ع) در ارتباط امام و مردم بیان می کنند، امّا این قاعده در مورد ارتباط خدا و خلق نیز صادق است؛ یعنی خدا برای مخلوقش به آن نسبتی ارزش قائل است که مخلوقش برای او ارزش قائل است. پس اگر شما خدا را آنچنان کوچک می بینید که ارزشی برای اوامر و نواهی او قائل نیستید، او نیز شما را همان اندازه بی ارزش می بیند؛ امّا اگر شما خدا را چنان بزرگ می بینید که برای اوامر و نواهی او ارزش قائل هستید، او نیز به همان اندازه برای تو ارزش قائل است.
« عَنْ سِنَانِ بْنِ طَرِیفٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یقُولُ ینْبَغِی لِلْمُؤْمِنِ أَنْ یخَافَ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى خَوْفاً کَأَنَّهُ مُشْرِفٌ عَلَى النَّارِ وَ یرْجُوَهُ رَجَاءً کَأَنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِهِ إِنْ خَیراً فَخَیراً وَ إِنْ شَرّاً فَشَرّا ــــــ سنان بن طریف مى‏گوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که مى‏فرمودند: مؤمن را سزد که از خداى چنان هراسد که گویى بر آتش مشرف است و او را چنان امید برد که گویى از اهل فردوس است، سپس فرمودند: همانا خداوند عزّ و جلّ همان گونه است که بنده به او گمان مى‏برد، اگر بدو گمان خیر برد برایش خیر پیش آورد و اگر گمان شّر برد، به او شرّ رساند.» ( الکافی، ج‏۸،ص۳۰۲)
البته توجّه شود که هر سختی و مصیبت، شرّ نیست بلکه برخی سختی ها و مصائب وسائل امتحانند؛ و خدا محبوبان خود را بیش از دیگران و سختتر از دیگران امتحان می کند تا کمال بیشتری کسب نمایند. از طرف دیگر، هر نعمتی نیز خیر نیست؛ بلکه چه بسا عذابی است نهان. خیر آن است که به بهشت منتهی شود و شرّ آن است که به جهنّم ختم شود.
« عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ وَجَدْنَا فِی کِتَابِ عَلِی ع أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ وَ هُوَ عَلَى مِنْبَرِهِ وَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا أُعْطِی مُؤْمِنٌ قَطُّ خَیرَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ إِلَّا بِحُسْنِ ظَنِّهِ بِاللَّهِ وَ رَجَائِهِ لَهُ وَ حُسْنِ خُلُقِهِ وَ الْکَفِّ عَنِ اغْتِیابِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَا یعَذِّبُ اللَّهُ مُؤْمِناً بَعْدَ التَّوْبَهِ وَ الِاسْتِغْفَارِ إِلَّا بِسُوءِ ظَنِّهِ بِاللَّهِ وَ تَقْصِیرِهِ مِنْ رَجَائِهِ وَ سُوءِ خُلُقِهِ وَ اغْتِیابِهِ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَا یحْسُنُ ظَنُّ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ بِاللَّهِ إِلَّا کَانَ اللَّهُ عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ لِأَنَّ اللَّهَ کَرِیمٌ بِیدِهِ الْخَیرَاتُ یسْتَحْیی أَنْ یکُونَ عَبْدُهُ الْمُؤْمِنُ قَدْ أَحْسَنَ بِهِ الظَّنَّ ثُمَّ یخْلِفَ ظَنَّهُ وَ رَجَاءَهُ فَأَحْسِنُوا بِاللَّهِ الظَّنَّ وَ ارْغَبُوا إِلَیه‏ ـــــــ امام باقر علیه السّلام فرمودند: در کتاب على علیه السّلام دیدیم که رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله بالاى منبر خویش فرموده: سوگند به خدایى که جز او شایسته ی پرستشى نیست، به هیچ مؤمنى هرگز خیر دنیا و آخرت داده نشد، جز به سبب خوشبین بودنش به خدا وامیداریش به او و حسن خلقش و باز ایستادن از غیبت مؤمنین؛ و به خدایى که جز او شایان پرستشى نیست، خدا هیچ مؤمنى را بعد از توبه و استغفار عذاب نکند، مگر به سبب بدگمان بودنش به خدا و کوتاهى کردن نسبت به امیدوارى به او و بدخلقیش و غیبت نمودنش از مؤمنین؛ و به خدایى که جز او شایان پرستشى نیست، گمان هیچ بنده‏ اى نسبت به خدا نیکو نشود، جز اینکه خدا همراه گمان بنده ی مؤمن خود باشد (هر گونه به او گمان برد، خدا با او به تناسب همان گمان رفتار کند) زیرا خدا کریم است و همه ی خیرات به دست اوست، او حیا می کند از اینکه بنده ی مؤمنش به او گمان نیک برد و او خلاف گمان و امید بنده ش رفتار کند، پس به خدا خوشبین باشید و بسویش رغبت کنید.» (الکافی، ج‏۲، ص۷۲)
نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه ها