سرخط خبرها

آیا وجود دارای مراتب است یا ظهورات وجود دارای مراتب است ؟ وآیا مراتب وجود ناشی از شدت آن است؟

پرسش:
سلام. آیا وجود دارای مراتب است یا ظهورات وجود دارای مراتب است ؟ وآیا مراتب وجود ناشی از شدت آن است؟اگرآری چطور می شود وجود شدت و ضعف داشته باشد بالاخره وجود داریم و عدم،دیگر وجود قوی و ضعیف چه معنایی دارد؟وخدا که وجود محض است و اعلی مرتبه وجود دیگر چه نیازی و امکانی برای سایر مراتب وجود هست (وقتی آب هست تیمم چرا) ؟و آیا ماهیات از مراتب وجود انتزاع میشود و اعتباریست؟
پاسخ:
۱ـ از منظر فلسفی، خود وجود دارای مراتب است؛ امّا از منظر عرفا، ظهور وجود دارای مراتب است.
۲ـ مراتب ناشی از شدّت نیست، بلکه مرتبه داشتن یعنی شدّت و ضعف داشتن. ذو مراتب بودن یا مشکک بودن یعنی قابل اتّصاف بودن به شدّت و ضعف.
۳ـ وجود شدید و ضعیف، مثل نور شدید و ضعیف. نور ضعیف و نور شدید، هر دو نورند و در نور بودن فرقی با هم ندارند، لکن یکی ضعیف است و یکی شدید. یا علم برهانی و علم شهودی، در علم بودن، فرقی با هم ندارند، امّا یکی قوی است و دیگری ضعیف. یا ادراک بصری یک فرد عینکی ـ وقتی بدون عینک نگاه می کند ـ با ادراک بصری یک فرد غیر عینکی، تفاوت در رتبه دارد، در حالی که هر دو یک گونه ادراک هستند. یا ترکیب یک ساختمان از آجر و گچ و …، ضعیفتر از ترکیب یک حبّه قند است از اکسیژن و هیدروژن و کربن. هر دو در ترکیب بودن، یکی اند، امّا این ترکیب کجا و آن ترکیب کجا. و ترکیب ساختمان از ترکیب لشکر، قویتر است. پس دیدن، مراتب دارد، ترکیب، مراتب دارد. حرکت، مراتب دارد. روابط فامیلی مراتب دارند؛ برادر هم فامیل است، دایی هم فامیل است، امّا فامیل بودن بردار اقوا از فامیل بودن دایی است؛ « أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‏ بِبَعْضٍ فی‏ کِتابِ اللَّه.»
تفاوت رتبه ی وجود نیز به همین نحو است. البته بهتر است بگوییم تفاوت رتبه ی ظهورات وجود. مثلاً وجود در گیاه، بیشتر ظهور دارد تا در جماد؛ و در کرم خاکی بیشتر ظهور دارد تا در گیاه؛ و در میمون بیشتر ظهور دارد تا در کرم خاکی. یا وجود در مجرّدات بیشتر ظهور دارد تا در مادّیّات.

نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه ها