سرخط خبرها

چرا خداوند درک وجود بهشت و جهنم را بر عهده انسان قرار داده است و نشانه هایی از آن را آشکار نکرده است؟

پرسش:
چرا خداوند درک وجود بهشت و جهنم را بر عهده انسان قرار داده است و نشانه هایی از آن را آشکار نکرده است؟
پاسخ:
سبحان الله ! آیا این همه آیات که در وصف بهشت و جهنّم آمده نشانه نیستند؟! کافی است سری به کتب متکلّمین و حکما و عرفا بزنید تا ببینید چه معارف شگرفی از همین آیات مربوط به بهشت و جهنّم استخراج نموده اند. آنچه خداوند متعال در باب بهشت و جهنّم بر عهده ی انسان گذاشته ـ آن هم نه کاملاً ـ دو امر است. نخست اثبات وجود عالم آخرت و بهشت و جهنّم . ثانیاً فهم تفصیلی اوصاف بهشت و جهنّم از طریق تفکّر در آیات و روایات مربوطه.
برای نمونه آیاتی را در ارتباط با وصف بهشت ذکر می کنیم تا ملاحظه فرمایید که خداوند متعال چگونه بهشت را توصیف نموده است. البته در مورد جهنّم نیز چنین توصیفاتی وجود دارد.
« وَ بَشِّرِ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ کُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَهٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذی رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً وَ لَهُمْ فیها أَزْواجٌ مُطَهَّرَهٌ وَ هُمْ فیها خالِدُون ــــ و کسانى را که ایمان آورده‏اند و کارهاى شایسته انجام داده‏اند، مژده ده که ایشان را باغهایى خواهد بود که از زیر آنها جویها روان است. هر گاه میوه‏اى از آن روزىِ ایشان شود، مى‏گویند: «این همان است که پیش از این روزىِ ما بوده.» و مانند آن براى آنها آورده شود و در آنجا همسرانى پاکیزه خواهند داشت و در آنجا جاودانه بمانند » (البقره:۲۵)
نکات این آیه:
۱ـ برای هر مومنی بهشتی است یا برای هر مومنی چندین بهشت می باشد.
۲ـ در زیر درختان این بهشتها نهرهایی جاری است. از برخی آیات استفاده می شود که برخی از این نهرها از آب هستند و برخی دیگر از عسل و شیر.
۳ـ میوه هایی که در آن بهشتها در اختیار بهشتی قرار می گیرد ، قبلاً نیز آن را مصرف نموده اند ؛ لکن هر بار با بار قبلی تفاوت دارد. چون هر بار باطن بار قبلی است. لذا در عین اینکه آن نیست ولی آن است.
۴ـ اهل بهشت همسر خواهند داشت. از برخی آیات استفاده می شود که برخی از این همسران انسانند و برخی دیگر حورالعین. از جمله اگر زن و شوهر هر دو اهل بهشت باشند در بهشت نیز زن و شوهر خواهند بود.
۵ـ این بهشتها ابدی اند و زوال در آنها راه ندارد.
« جَنَّاتُ عَدْنٍ یدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّیاتِهِمْ وَ الْمَلائِکَهُ یدْخُلُونَ عَلَیهِمْ مِنْ کُلِّ بابٍ ؛ سَلامٌ عَلَیکُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ ــــ (همان) باغهاى جاویدان بهشتى که وارد آن مى‏شوند؛ و همچنین پدران و همسران و فرزندان صالح آنها؛ و فرشتگان از هر درى بر آنان وارد مى‏گردند ؛ (و به آنان مى‏گویند:) سلام بر شما بخاطر صبر و استقامتتان! چه نیکوست سرانجام آن سراى جاویدان! »(الرعد:۲۳ـ ۲۴)
نکات آیات:
۱ـ والدین و همسران و فرزندان صالح افراد بهشتی نیز به خود آنها ملحق می شوند.
۲ـ برای بهشت درهای فراوانی که ملائک از درهای گوناگون آن بر اهل بهشت وارد می شوند و به آنها سلام می دهند ؛ و آنها را به خاطر صبری که در دنیا داشته اند مورد تمجید قرار می دهند ؛ و از جایگاه آنها تعریف می کنند.
« جَنَّاتُ عَدْنٍ یدْخُلُونَها تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُمْ فیها ما یشاؤُنَ کَذلِکَ یجْزِی اللَّهُ الْمُتَّقینَ ــــ باغهایى از بهشت جاویدان است که همگى وارد آن مى‏شوند؛ نهرها از زیر درختانش مى‏گذرد؛ هر چه بخواهند در آنجا هست؛ خداوند پرهیزگاران را چنین پاداش مى‏دهد » (النحل:۳۱)
نکات:
۱ـ از زیر درختان بهشتی نهرها جاری است.
۲ـ نعمتهای بهشت تابع اراده ی اهل بهشت می باشند. لذا هر چه بخواهند همان دم فراهم خواهد. در آیه ی دیگری این حقیقت را چنین بیان نمود: « نَحْنُ أَوْلِیاؤُکُمْ فِی الْحَیاهِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَهِ وَ لَکُمْ فیها ما تَشْتَهی‏ أَنْفُسُکُمْ وَ لَکُمْ فیها ما تَدَّعُونَ ـــ (فرشتگان به آنها می گویند: ) ما یاران و مددکاران شما در زندگى دنیا و آخرت هستیم؛ و براى شما هر چه دلتان بخواهد در بهشت فراهم است، و هر چه طلب کنید به شما داده مى‏شود»(فصلت:۳۱)
« أُولئِکَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ یحَلَّوْنَ فیها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ یلْبَسُونَ ثِیاباً خُضْراً مِنْ سُنْدُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَّکِئینَ فیها عَلَى الْأَرائِکِ نِعْمَ الثَّوابُ وَ حَسُنَتْ مُرْتَفَقاً ــــ آنها کسانى هستند که بهشت جاودان براى آنان است؛ باغهایى از بهشت که نهرها از زیرشان جارى است؛ در آنجا با دستبندهایى از طلا آراسته مى‏شوند؛ و لباسهایى(فاخر) به رنگ سبز، از حریر نازک و ضخیم، در بر مى‏کنند؛ در حالى که بر تختها تکیه کرده‏اند. چه پاداش خوبى، و چه جمع نیکویى » (الکهف:۳۱)
نکات:
۱ـ اهل بهشت زیور آلاتی از طلا خواهند داشت.
۲ـ اهل بهشت لباسهایی از حریر سبز خواهند داد. حریر ضخیم و نازک.
۳ـ تختهایی در بهشت است که اهل بهشت بر آنها تکیه می زنند و باهم به گفتگو می نشینند.
« إِنَّ اللَّهَ یدْخِلُ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ یحَلَّوْنَ فیها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً وَ لِباسُهُمْ فیها حَریرٌ ــــ خداوند کسانى را که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‏اند، در باغهایى از بهشت وارد مى‏کند که از زیر درختانش نهرها جارى است؛ آنان با دستبندهایى از طلا و مروارید زینت مى‏شوند؛ و در آنجا لباسهایشان از حریر است.»(الحج:۲۳)
« وَ جَعَلْنا فیها جَنَّاتٍ مِنْ نَخیلٍ وَ أَعْنابٍ وَ فَجَّرْنا فیها مِنَ الْعُیون‏ ــــ و در آن باغهایى از نخلها و انگورها قرار دادیم و چشمه‏هایى از آن جارى ساختیم » (یس:۳۴)
« یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَهً نَصُوحاً عَسى‏ رَبُّکُمْ أَنْ یکَفِّرَ عَنْکُمْ سَیئاتِکُمْ وَ یدْخِلَکُمْ جَنَّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ یوْمَ لا یخْزِی اللَّهُ النَّبِی وَ الَّذینَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ یسْعى‏ بَینَ أَیدیهِمْ وَ بِأَیمانِهِمْ یقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا وَ اغْفِرْ لَنا إِنَّکَ عَلى‏ کُلِّ شَی‏ءٍ قَدیرٌ ــــ اى کسانى که ایمان آورده‏اید بسوى خدا توبه کنید، توبه‏اى خالص؛ امید است(با این کار) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد و شما را در باغهایى از بهشت که نهرها از زیر درختانش جارى است وارد کند، در آن روزى که خداوند پیامبر و کسانى را که با او ایمان آوردند خوار نمى‏کند؛ این در حالى است که نورشان پیشاپیش آنان و از سوى راستشان در حرکت است، و مى‏گویند: «پروردگارا! نور ما را کامل کن و ما را ببخش که تو بر هر چیز توانایى!» (التحریم:۸)
در بهشت چراغی نیست تا نور دهد بلکه خود اهل بهشت نورانی اند و محیطشان با نور وجود خودشان روشن می شود. « یوْمَ یقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذینَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِکُمْ قیلَ ارْجِعُوا وَراءَکُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً فَضُرِبَ بَینَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فیهِ الرَّحْمَهُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ ــــ روزى که مردان و زنان منافق به مؤمنان مى‏گویند: «نظرى به ما بیفکنید تا از نور شما پرتوى برگیریم!» به آنها گفته مى‏شود: «به پشت سر خود بازگردید و کسب نور کنید!» در این هنگام دیوارى میان آنها زده مى‏شود که درى دارد، درونش رحمت است و برونش عذاب » (الحدید:۱۳)
« کَلاَّ إِنَّ کِتابَ الْأَبْرارِ لَفی‏ عِلِّیینَ (۱۸) وَ ما أَدْراکَ ما عِلِّیونَ (۱۹) کِتابٌ مَرْقُومٌ (۲۰) یشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ (۲۱) إِنَّ الْأَبْرارَ لَفی‏ نَعیمٍ (۲۲) عَلَى الْأَرائِکِ ینْظُرُونَ (۲۳) تَعْرِفُ فی‏ وُجُوهِهِمْ نَضْرَهَ النَّعیمِ (۲۴) یسْقَوْنَ مِنْ رَحیقٍ مَخْتُومٍ (۲۵) خِتامُهُ مِسْکٌ وَ فی‏ ذلِکَ فَلْیتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ (۲۶) وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنیمٍ (۲۷) عَیناً یشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ (۲۸) إِنَّ الَّذینَ أَجْرَمُوا کانُوا مِنَ الَّذینَ آمَنُوا یضْحَکُونَ (۲۹) وَ إِذا مَرُّوا بِهِمْ یتَغامَزُونَ (۳۰) وَ إِذَا انْقَلَبُوا إِلى‏ أَهْلِهِمُ انْقَلَبُوا فَکِهینَ (۳۱) وَ إِذا رَأَوْهُمْ قالُوا إِنَّ هؤُلاءِ لَضالُّونَ (۳۲) وَ ما أُرْسِلُوا عَلَیهِمْ حافِظینَ (۳۳) فَالْیوْمَ الَّذینَ آمَنُوا مِنَ الْکُفَّارِ یضْحَکُونَ (۳۴) عَلَى الْأَرائِکِ ینْظُرُونَ (۳۵) هَلْ ثُوِّبَ الْکُفَّارُ ما کانُوا یفْعَلُونَ ـــــ چنان نیست که آنها(درباره معاد) مى‏پندارند، بلکه نامه اعمال نیکان در«علیین» است. (۱۸) و تو چه مى‏دانى«علیین» چیست؟(۱۹) نامه‏اى است رقم‏خورده و سرنوشتى است قطعى، (۲۰) که مقربان شاهد آنند. (۲۱) مسلّماً نیکان در انواع نعمت‏اند: (۲۲) بر تختهاى زیباى بهشتى تکیه کرده و(به زیباییهاى بهشت) مى‏نگرند.(۲۳) در چهره‏هایشان طراوت و نشاط نعمت را مى‏بینى و مى‏شناسى. (۲۴) آنها از شراب(طهور) زلال دست ‏نخورده و سربسته‏اى سیراب مى‏شوند. (۲۵) مهرى که بر آن نهاده شده از مشک است؛ و در این نعمتهاى بهشتى راغبان باید بر یکدیگر پیشى گیرند. (۲۶) این شراب(طهور) آمیخته با«تسنیم» است، (۲۷) همان چشمه‏اى که مقرّبان از آن مى‏نوشند. (۲۸) بدکاران(در دنیا) پیوسته به مؤمنان مى‏خندیدند، (۲۹) و هنگامى که از کنارشان مى‏گذشتند آنان را با اشاره تمسخر مى‏کردند، (۳۰) و چون به سوى خانواده خود بازمى‏گشتند مسرور و خندان بودند، (۳۱) و هنگامى که آنها را مى‏دیدند مى‏گفتند: «اینها گمراهانند» (۳۲) در حالى که هرگز مأمور مراقبت و متکفّل آنان (مؤمنان‏) نبودند. (۳۳) ولى امروز مؤمنان به کفار مى‏خندند، (۳۴) در حالى که بر تختهاى آراسته بهشتى نشسته و(به سرنوشت شوم آنها) مى‏نگرند. (۳۵) آیا(با این حال) کافران پاداش اعمال خود را گرفتند؟ » (سوره المطففین )
« وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّهً وَ حَریراً (۱۲) مُتَّکِئینَ فیها عَلَى الْأَرائِکِ لا یرَوْنَ فیها شَمْساً وَ لا زَمْهَریراً (۱۳) وَ دانِیهً عَلَیهِمْ ظِلالُها وَ ذُلِّلَتْ قُطُوفُها تَذْلیلاً (۱۴) وَ یطافُ عَلَیهِمْ بِآنِیهٍ مِنْ فِضَّهٍ وَ أَکْوابٍ کانَتْ قَواریرَا (۱۵) قَواریرَا مِنْ فِضَّهٍ قَدَّرُوها تَقْدیراً (۱۶) وَ یسْقَوْنَ فیها کَأْساً کانَ مِزاجُها زَنْجَبیلاً (۱۷) عَیناً فیها تُسَمَّى سَلْسَبیلاً (۱۸) وَ یطُوفُ عَلَیهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ إِذا رَأَیتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤاً مَنْثُوراً (۱۹) وَ إِذا رَأَیتَ ثَمَّ رَأَیتَ نَعیماً وَ مُلْکاً کَبیراً (۲۰) عالِیهُمْ ثِیابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَساوِرَ مِنْ فِضَّهٍ وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً (۲۱) إِنَّ هذا کانَ لَکُمْ جَزاءً وَ کانَ سَعْیکُمْ مَشْکُوراً ــــــــ و در برابر صبرشان، بهشت و لباسهاى حریر بهشتى را به آنها پاداش مى‏دهد. (۱۲) این در حالى است که در بهشت بر تختهاى زیبا تکیه کرده‏اند، نه آفتاب را در آنجا مى‏بینند و نه سرما را. (۱۳) و در حالى است که سایه‏هاى درختان بهشتى بر آنها فرو افتاده و چیدن میوه‏هایش بسیار آسان است. (۱۴) و در گرداگرد آنها ظرفهایى سیمین و قدحهایى بلورین مى‏گردانند.(۱۵) ظرفهاى بلورینى از نقره، که آنها را به اندازه مناسب آماده کرده‏اند. (۱۶) و در آنجا از جامهایى سیراب مى‏شوند که لبریز از شراب طهورى آمیخته با زنجبیل است، (۱۷) از چشمه‏اى در بهشت که نامش سلسبیل است.(۱۸) و بر گردشان(براى پذیرایى) نوجوانانى جاودانى مى‏گردند که هر گاه آنها را ببینى گمان مى‏کنى مروارید پراکنده‏اند. (۱۹) و هنگامى که آنجا را ببینى نعمتها و ملک عظیمى را مى‏بینى.(۲۰) بر اندام آنها ( بهشتیان‏ ) لباسهایى است از حریر نازک سبز رنگ، و از دیباى ضخیم، و با دستبندهایى از نقره آراسته‏اند، و پروردگارشان شراب طهور به آنان مى‏نوشاند.(۲۱) این پاداش شماست، و سعى و تلاش شما مورد قدردانى است » (سوره الانسان)
« إِنَّ أَصْحابَ الْجَنَّهِ الْیوْمَ فی‏ شُغُلٍ فاکِهُونَ (۵۵) هُمْ وَ أَزْواجُهُمْ فی‏ ظِلالٍ عَلَى الْأَرائِکِ مُتَّکِؤُنَ (۵۶) لَهُمْ فیها فاکِهَهٌ وَ لَهُمْ ما یدَّعُونَ (۵۷)
سَلامٌ قَوْلاً مِنْ رَبٍّ رَحیمٍ ـــــ بهشتیان، امروز به نعمتهاى خدا مشغول و مسرورند. (۵۵) آنها و همسرانشان در سایه‏هاى(قصرها و درختان بهشتى) بر تختها تکیه زده‏اند. (۵۶) براى آنها در بهشت میوه ی بسیار لذّت‏بخشى است، و هر چه بخواهند در اختیار آنان خواهد بود.(۵۷) بر آنها سلام(و درود الهى) است؛ این سخنى است از سوى پروردگارى مهربان » (سوره یس)
همچنین بخوانید سوره ی واقعه را ؛ و سوره الرحمن آیه ۴۶ به بعد را ؛ و سوره طور آیه ۱۷ به بعد را ؛ و سوره ص آیه ۵۰ به بعد را.

نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
Rating: 4.0/5. From 1 vote.
Please wait...

دیدگاه ها