سرخط خبرها

دلیل اینکه در آخر بعضی از آیات قران خداوند به یکی از صفات خود اشاره می کند چیست ؟

پرسش:

دلیل اینکه درآخر بعضی از آیات قران خداوند به یکی از صفات خود اشاره می کند چیست ؟

پاسخ:

وقتی در آخر آیات به صفت یا اسمی از صفات و اسماء الهی اشاره می شود، اغلب آن اسم یا صفت، تبیین کننده ی معنی آن آیه است.

می دانیم که تمام امور، در حقیقت از اسماء الله صادر می شوند. مثلاً ارسال انبیاء، لازمه ی اسم الهادی و الحکیم است؛ یا پذیرش توبه، لازمه ی اسمائی چون التّواب و الغفور و الغفّار و … است. لذا خداوند متعال گاه بعد از بیان مطلبی، با بیان اسماء و صفات خود، به ما می فهماند که این مطلب، از

لوازم کدام اسم و صفت الهی است. نیز در برخی موارد خداوند متعال اموری را باطل معرّفی می نماید، و اسم و صفتی از خود را هم ذکر می کند تا بفهماند که دلیل بطلان آن امر، ناسازگاری آن امر با آن اسم یا صفت الهی است.

برای مثال:

فرمود: « قُلْ أَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا یَمْلِکُ لَکُمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ اللَّهُ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ ـــ بگو: آیا جز الله چیزى را مى‏پرستید که مالک سود و زیان شما نیست؟! در حالی که الله است سمیع و علیم.»(المائده:۷۶)

یعنی پرستش غیر خدا باطل است؛ چون معبود باید سمیع و علیم باشد، و غیر خدا هیچ موجودی استقلالاً سمیع و بصیر نیست.

ملاحظه می فرمایید که در این آیه، دو اسم السمیع و العلیم، به عنوان حدّ وسط برهان به کار رفته اند.

و سمیع را قبل از علیم ذکر نمود، چون اغلب علوم از سمع حاصل می شوند. لذا عرفا، گوش را دهان روح لقب داده اند.

و فرمود: « وَ کَأَیِّنْ مِنْ دَابَّهٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ یَرْزُقُها وَ إِیَّاکُمْ وَ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیم‏ ـــ و چه بسا جنبنده‏اى که قدرت حمل روزى خود را ندارد، خداوند او و شما را روزى مى‏دهد؛ در حالی که او سمیع و علیم است.» (العنکبوت:۶۰)

یعنی او رزّاق تک تک موجودات است، و رزق کسی را از موعدش تأخیر نمی اندازند. چون او سمیع است و ندای رزق خواهی مخلوقات را می شنود، چه بر زبان آورند و در دل بخواهند و چه زبان حالشان خواهان رزق باشد. و علیم است و می داند که رزقشان چیست؛ اگر چه آنها نوع رزق را در خواهش خویش، معیّن نکنند یا اشتباهی معیّن کنند.
به همین نحو، اسماء و صفات انتهایی آیات با خود آیات در ارتباطند؛ لکن درک این رابطه گاه آسان است و گاه مشکل؛ و از عهده ی هر کسی بر نمی آید که متوجّه این ارتباط شود.
نگارنده مطلب : احد ایمانی

Print Friendly, PDF & Email
Rating: 5.0/5. From 2 votes.
Please wait...

دیدگاه ها