سرخط خبرها

آیا جایگاه نهایی انسان از پیش تعیین شده است؟

پرسش: آیا جایگاه نهایی انسان از پیش تعیین شده است؟
عمر سعد حتما و بدون اینکه هیچ احتمال دیگری بتوان داد مرتکب اعمال ننگین خود می شد اما به اختیار و انتخاب خودش!!! آخر این چه اختیار و نظام پاداش و جزایی است که عمر سعد(ملعون) باید از پیش محکوم به مجازات باشد؟؟؟
پاسخ:
ـ فرموده اید: « آیا جایگاه نهایی انسان از پیش تعیین شده است؟»
باز همان پاسخ قبلی را با اضافاتی تکرار می کنم؛ ولی خواهشاً دقّت فرمایید.
عرض می شود: کدام جایگاه؟ اصلاً جایگاهی وجود ندارد که از پیش تعیین شود. راه و مقصد و راه رونده یکی هستند. سیر انسان از خود است به سوی خود در خود. و همین انسان، وجودش عین اختیار است، نه آنکه اختیار چیزی غیر از وجود انسان باشد. خود انسان، واحدی از اختیار می باشد. اختیار هم به معنی انتخاب یکی از دو یا چند راه نیست. چون در این صورت، باید خدا را غیر مختار دانست؛ چون برای خدا تردید بین دو کار معنی ندارد.
خلاصه آنکه:
آغاز انسان از رتبه ی پایین خود است، راه، همان خود انسان است؛ و مقصد انسان هم مرتبه ای از مراتب خود اوست؛ اختیار هم عین وجود انسان بوده دارای مراتب است. لذا انسان همواره در مراتب اختیار خویش نزول و صعود دارد؛ و مقصد او هم مرتبه ای از مراتب اختیار خویش است. اگر به مرتبه ی جهنّمی خود رسید اختیارش عین عذاب است؛ و اگر به مرتبه ی بهشتی وجود خود رسید، اختیارش عین بهشت است.
دقّت فرمایید! و عمق این مطلب را بگیرید! اگر چه برای فهم عمق این مطلب حدّ اقلّ باید ده سال در محضر استاد فلسفه ی اسلامی زانو بزنید.
« فَأَمَّا إِنْ کانَ مِنَ الْمُقَرَّبینَ (۸۸) فَرَوْحٌ وَ رَیْحانٌ وَ جَنَّهُ نَعیمٍ (۸۹) وَ أَمَّا إِنْ کانَ مِنْ أَصْحابِ الْیَمینِ (۹۰) فَسَلامٌ لَکَ مِنْ أَصْحابِ الْیَمینِ (۹۱) وَ أَمَّا إِنْ کانَ مِنَ الْمُکَذِّبینَ الضَّالِّینَ (۹۲) فَنُزُلٌ مِنْ حَمیمٍ (۹۳) وَ تَصْلِیَهُ جَحیمٍ (۹۴) إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْیَقینِ ــــــــ پس اگر او از مقرّبان باشد، (۸۸) رَوح و ریحان و بهشت پرنعمت است. (۸۹) امّا اگر از اصحاب یمین باشد، (۹۰) پس سلام بر تو از اصحاب یمین. (۹۱) امّا اگر او از تکذیب‏کنندگان گمراه باشد، (۹۲) پس پذیرایی شدن است از آب جوشان (۹۳) و افتادن در جهنّم است، (۹۴) این همانا حقّ ایقین است.» (الواقعه)
مقرّبین به بهشت نمی روند، بلکه خودشان رَوح و ریحان و جنّت نعیم هستند. وقتی مقصد خود شخص است، جایگاهی نهایی معنی ندارد.
اصحاب یمین هم شئونات مقرّبین می باشند، لذا با مقرّبین در سلم و سلام می باشند. اینها نیز عین سلام هستند.
امّا اصحاب شمال، به آنها آب داغ نمی نوشانند بلکه خود آنها همان پذایرایی شدن با آب داغ هستند. یعنی خورنده و خورده شده و خوردن، هر سه یک چیزند. و نیز آنان عین افتادن در جهنّم هستند نه آنکه در جهنّم انداخته شوند. جهنّم خودشان هستند، جهنّمی هم خودشان هستند، خودشان هم هستند که خودشان را آزار می دهند. مگر در دنیا چنین نیست؟ حسود، خودش خودش را آزار می دهد با حسدی که عین وجود خود اوست. فرد کینه ای خودش خودش را آزار می دهد با کینه ای که عین وجود اوست.
کلمات این آیات، اهل ظاهر را سر در گم نموده است؛ لذا مترجمان در معنی این آیات فرومانده اند؛ در نتیجه واژه ها را بر خلاف ظاهر الفاظ معنی نموده اند.
«کَذلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمْ آیاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُون ــ خدا این گونه آیات خود را روشن می سازد تا تعقّل کنید.»
امّا دریغ از یک جو تعقّل در اکثر مردم. حقّا که « أَکْثَرُهُمْ لا یَعْقِلُون».
تعقّل، اسباب دارد. باید معلّم دید، حکمت آموخت؛ سیر و سلوک نمود. امّا جوان امروزی سواد فلسفی اش در حدّ ابتدایی است ولی سوال فوق تخصّصی فلسفه می پرسد؛ و انتظار هم دارد که جوابی در حدّ ابتدایی بشنود و قانع هم بشود. اگر شتر از سوراخ سوزن گذشت، چنین انتظاری هم برآورده می شود. اگر می شود که مسائل فوق تخصّصی فلسفه و عرفان نظری را برای یک فلسفه نخوانده و عرفان نخوانده توضیح داد، به نحوی که او کاملاً بفهمد، پس این همه حکما و عرفا بی خودی این همه زحمت کشیده اند و عمرشان را در آموختن و فهم این مسائل صرف نموده اند.
نکته ی آخر اینکه:
خدا به ما و عاقبت ما علم ندارد؛ بلکه ما و عاقبت ما، علم خدا هستیم. دقّت فرمایید!
باقی مطالب را هم از نامه ی قبلی مطالعه فرمایید! ولی خواهشاً به جای نکته گیری سعی کنید رموز مطلب را صید کنید! البته اگر پاسخ ساده می خواهید، بنده بلد نیستم. این سوال پاسخ ساده ندارد. همین مطالبی هم که گفتم، با مقدّماتش ۴ واحد درسی مطلب است؛ البته برای افرادی که بدایه الحکمه و نهایه الحکمه را قبلاً خوانده باشند؛ و الّا تدریس همین مطالب با مقدّکاتش چند سال زمان می برد، تا فرد متعلّم بتواند تصوّر درستی از آنچه گفتیم کسب کند؛ البته به شرط وجود استعداد ذاتی در فرد متعلّم.

Print Friendly, PDF & Email
Rating: 2.0/5. From 1 vote.
Please wait...

دیدگاه ها