سرخط خبرها

افرینش انسان جبری است یا اختیاری ؟

پرسش:
افرینش انسان جبر است یا اختیار؟

پاسخ:
سوال شما بزرگوار ابهام دارد
«خلقت انسان جبر است یا اختیار؟» یعنی چه؟ مثل این است که بپرسید: « خلقت انسان سنگ است یا چوب؟» جبر، جبر است و خلقت انسان نیست. اختیار هم اختیار است و خلقت انسان نیست. خلقت انسان هم خلقت انسان است و جبر و اختیار و … نیست. هر چیزی خودش فقط خودش است و چیز دیگری نیست.
احتمالاً منظورتان این بوده که: « خلقت انسان، جبری است یا اختیاری؟»
اگر منظورتان این باشد، عرض می شود: خلقت انسان، فعل خداست؛ و خدا در فعل خود مختار است. پس خلقت انسان، فعل اختیاری خداست.
امّا خلقت انسان نسبت به خود. روشن است که خلقت شخص، فعل خود شخص نیست. پس خلقت یک شخص نسبت به خود آن شخص، نه جبری است نه اختیاری. چون جبری و اختیاری بودن، اوصاف فعل می باشند؛ و خلقت شخص، فعل خود آن شخص نیست که نسبت به خود فرد، متّصف به جبری و اختیاری بودن بشود.
پس توجّه شود که: جبری و اختیاری بودن، اوصاف فعل می باشند نه اوصاف هر چیزی. و خلقت شخص، فعل خود او نیست که نسبت به او متّصف به یکی از این دو صفت باشد.
اگر کسی مرا از زمین بلند کند و در اتومبیل بگذارد و به تهران ببرد، من در تهران رفتنم نه مجبورم و نه مختار. چون اصلاً من تهران نرفته که به اجبار باشد یا به اختیار؛ بلکه مرا به تهران برده اند؛ یعنی من فاعل نبوده ام بلکه محلّ فعل شخصی دیگر بوده ام؛ و او در بردن من، مختار بوده است.
پس دقّت فرمایید که، مجبور و مختار، صفات فاعل هستند نه صفت هر چیزی یا صفت مفعول یا صفت محلّ فعل.
وقتی کسی خلق می شود، مفعول است نه فاعل. لذا در خلقت خویش نه مجبور است نه مختار. اگر کسی روی دیگری فعلی انجام داد، آن دیگری را محلّ فعل گویند نه فاعل؛ لذا باز هم نه مجبور است نه مختار. چون اصلاً کاری نکرده است.

Print Friendly, PDF & Email
Rating: 3.5/5. From 2 votes.
Please wait...

2
دیدگاه ها

میم

خوب بود .

Ahmad

خب منظور این پرسشگر هم معلومه منظورشون اینه من در به دنیا اومدن خودم هیچ اختیاری نداشتم.حالا اومدن بهم گفتن باید یه امتحان سخت هم بدی بعدش یا میری بهشت یا جهنم.
خب اگه این سوال را در از من با سطح درک و عقلانت الانم میپرسیدند .جواب میدادم نه قربونتون برم منو برگردوننین به همون نیستی، یعنی ترجیح میدم وجود نداشته باشم.حتی اگه بهترین ها در انتظارم باشن نمیخوام چون در اختیار کل مردم نیست