سرخط خبرها

آیا جبرئیل امین تنها با پیامبر اکرم(ص) در ارتباط بود ؟

پرسش:

آیا جبرئیل تنها با پیامبر اکرم(ص) در ارتباط بود یا این که با اهل بیت(ع) و افراد عادی در حال حاضر هم می تواند مرتبط باشد؟

پاسخ:

در اینکه جبرئیل بر اکثر انبیاء (ع) نازل می شده شکّی نیست. آن بزرگوار بر حضرت مریم (س) نیز نازل شده که شاهدش آیات ۱۶ تا ۲۱ سوره مریم می باشد. طبق روایات اهل بیت (ع) آن حضرت بر ائمه (ع) و بر حضرت زهرا (س) نیز نازل می شد. امیر مومنان (ع) در خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه فرمودند: « از همان لحظه‏اى که پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم را از شیر گرفتند،    خداوند بزرگ‏ترین فرشته (جبرئیل) خود را مأمور تربیت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم کرد تا شب و روز، او را به راه‏هاى بزرگوارى و راستى و اخلاق نیکو راهنمایى کند، و من همواره با پیامبر بودم چونان فرزند که همواره با مادر است، پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم هر روز نشانه تازه‏اى از اخلاق نیکو را برایم آشکار مى‏فرمود، و به من فرمان مى‏داد که به او اقتداء نمایم. پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم چند ماه از سال را در غار حراء مى‏گذراند، تنها من او را مشاهده مى‏کردم، و کسى جز من او را نمى‏دید، در آن روزها، در هیچ خانه اسلام راه نیافت جز خانه رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم که خدیجه هم در آن بود و من سوّمین آنان بودم. من نور وحى و رسالت را مى‏دیدم، و بوى نبوّت را مى‏بوییدم من هنگامى که وحى بر پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم فرود مى‏آمد، ناله شیطان را شنیدم، گفتم اى رسول خدا، این ناله کیست؟ گفت: شیطان است که از پرستش خویش مأیوس گردید و فرمود: همانا آنچه را من مى‏شنوم، تو هم مى‏شنوى، و آنچه را که من مى‏بینم، تو هم مى‏بینى، جز اینکه تو پیامبر نیستى، بلکه وزیر من بوده و به راه خیر مى‏روى» »

از این سخن امیر مومنان (ع) بر می آید که هنگام نزول وحی ، آن حضرت نیز جبرئیل را می دیده و نور وحی را با قلب خویش مشاهده می کرده است.

همچنین در روایات اهل بیت (ع) وارد شده که بعد از رحلت رسول خدا (ص) ، جبرئیل مدام خدمت عصمه الله کبری حضرت فاطمه زهرا (س) می رسید و با حضرتش تکلّم می فرمود ؛ و علی (ع) شاهد این گفتگوها بود و گفتار جبرئیل را می نگاشت که حاصل آن کتابی شده است به نام صحیفه ی فاطمیّه. این کتاب همواره در دست ائمه (ع) بوده و دست به دست می گشته و اکنون در دستان مبارک صاحب و مولای ما بقیّه الله اعظم سلام الله علیه می باشد. نیز در روایات فراوانی تصریح شده که جبرئیل(ع) بر ائمه (ع) نیز نازل می شده ؛ بلکه وارد شده که آنان و همچنین رسول خدا (ص) مؤیّد به موجودی بودند به نام روح القدس که اعظم از جبرئیل می باشد. این همان روحی است که در لیله القدر ، به همراه ملائک ـ که جبرئیل بزرگ آنهاست ـ بر امام هر زمانی نازل می شود ؛ که در سوره ی قدر مورد اشاره واقع شده است.

امّا اینکه آیا غیر از معصومین (ع) نیز می توانند با جبرئیل (ع) ملاقات داشته باشند یا نه؟ از روایات استفاده می شود که امکانش وجود دارد. چون برخی از اصحاب خاصّ رسول الله (ص) ، گاه حضرت جبرئیل را در کنار رسول خدا و به صورت مردی خوش چهره مشاهده می نمودند ؛ لکن جبرئیل برای آنها نازل نشده بود ؛ بلکه آنها به واسطه ی رسول خدا (ص) مفتخر به چنین افتخاری می شدند. ضمناً باید دانست که آنان جبرئیل را با چشم سر نمی دیده اند ، بلکه به خاطر صفای باطنشان با چشم قلب او را مشاهده می نمودند. لذا این خبر تنها از اصحابی گزارش شده که همگی اهل بصیرت بوده اند. پس امکان ملاقات آن حضرت برای غیر معصوم نیز وجود دارد ؛ لکن به وساطت یک معصوم . امّا دلیلی در دست نداریم که نشان دهد بدون وساطت معصوم نیز کسی می تواند آن بزرگوار را ملاقات نماید.

امّا در مورد ملاقات دیگر ملائک و بخصوص ملائک سطوح پایین ، نه تنها منعی وجود ندارد ؛ بلکه شواهد نقلی و عینی حکایت از آن دارند که چنین مشاهده ای برای صاحبان بصیرت امکان پذیر می باشد. خداوند متعال می فرماید: « إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَهُ أَلاَّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّهِ الَّتی‏ کُنْتُمْ تُوعَدُون‏ ــــــ به یقین کسانى که گفتند: « پروردگار ما خداوند یگانه است» ، سپس استقامت ورزیدند ، فرشتگان بر آنان نازل مى‏شوند که: « نترسید و غمگین مباشید، و بشارت باد بر شما به آن بهشتى که به شما وعده داده شده است» » (فصلت:۳۰). برخی از اولیای الهی نیز گزارش داده اند که با ملائک ارتباط دارند. برای مثال در کتاب لقاء الله ، تألیف عارف واصل میرزا جواد ملکی تبریزی آمده : کسی را می شناسم که فرشته ای او را برای نماز شب بیدار می کند. از دیگر اولیای الهی نیز رسیده که فرمودند: مراد از آن کس ، خودِ نویسنده است که از باب تواضع نخواسته نامی از خود ببرد.

در امکان نزول ملائک بر افراد غیر معصوم ، شواهد قرآنی دیگری نیز موجود است ؛ مثل نزول سه فرشته بر ابراهیم(ع) و همسرش ساره (س) که ساره نیز آنها را مشاهده می نمود.

Print Friendly, PDF & Email
0 0 vote
Article Rating
Rating: 4.3/5. From 4 votes.
Please wait...
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x