سرخط خبرها

معرفت شناسی

منشاء حکمت و فلسفه چیست ؟ چگونه فکر کرده اند و به وحدت وجود و اصالت وجود و تشکیک وجود رسیده اند؟!

پرسش: اینکه در فلسفه می گویند فلسفه عقلی محض است و هیچ استفاده از آیه و حدیث در آن نمی شود. این یعنی چه؟! یعنی مثلا یک عده نشسته اند بدون هیچ پیش زمینه ای و خالی الذهن مطلق نشسته اند فکر کرده اند تعقل کرده اند و مثلا به وحدت وجود و اصالت وجود و تشکیک وجود رسیده اند؟! یا مثلا نشسته اند فکر کرده اند و مثلا به قاعده «الواحد» رسیده اند؟! یا مثلا فکر کرده اند و به «عقول عشره» رسیده اند؟! و سایر مباحث پیچیده فلسفی. یا نه مثلا این مباحث در آیات و روایات

ادامه نوشته »

فرق فلسفه و کلام چیست ؟

پرسش: فرق کلام وفلسفه چیست؟ پاسخ: ۱ـ کلام علمی است درون دینی ولی فلسفه علمی است برون دینی ؛ یعنی کلام علمی است که برای دفاع از یک دین یا مذهب تإسیس می شود ؛ لذا هر دین و مذهبی کلام مخصوص به خود را نیز دارد ؛ مثل کلام مسیحی ، کلام یهودی ، کلام اسلامی ؛ که خود کلام اسلامی نیز اقسامی دارد مثل کلام شیعی ، کلام اشعری ، کلام معتزلی و … . امّا فلسفه اصالتاً کاری با دین ندارد ؛ بلکه علمی است که می خواهد حقایق عالم را کشف نماید ؛ والبته در این رهگذر

ادامه نوشته »

منطق فازی چیست ؟ ایا جایگاهی در منطق ارسطویی دارد ؟

پرسش: فاصله یک سیب و تفاله آن را در نظر بگیرید. هنگامى که سیبى یک گاز خورده مى‌شود هنوز یک سیب است و اگر کسى از شما بپرسد چه چیزى مى‌خورید؟ شما در پاسخ خواهید گفت: یک سیب. و این سؤال و پاسخ تقریباً تا آخرین گاز ادامه مى‌یابد، تا جایى که اگر کسى از شما بپرسد این چیست که در دست خود نگه داشته‌اید؟ شما در پاسخ مى‌گویید: تفاله سیب که خورده‌ام. حال سؤال این است که آیا واقعاً سیب تا همان آخرین گاز، سیبِ واحدى است؟ مسلّماً نیست و با هر گاز،

ادامه نوشته »

ملاک تفاوت بین عقل و وهم و خیال چیست ؟

پرسش: در مورد بحث عقل و تعریف آن و جایگاه آن و نتایج عقلی سوالاتی داشتم. اولا عقل چیست؟! چون هر کسی ادعا دارد من عاقلم و حرف من عقلانی است و حرف بقیه غیر عقلانی. ممکن است شما بگوئید هر استدلالی که تمام قواعد منطقی در آن رعایت شود استدلال عقلی است. حال من می گویم هر کسی ادعا دارد که حرف خودش منطقی است و حرف بقیه مغالطی. مثلا ما که به وجود خدا معتقدیم می گوئیم هر کسی بدون غرض و مرض براهین اثبات وجود خدا را ببیند محال است تصدیق نکند؛ منکرین وجود

ادامه نوشته »

آیا در فلسفه کل بزرگتر از جزء خود است؟

پرسش: یک قضیه بدیهی وجود دارد در منطق ارسطویی به ان نحو که جز از کل خود کوچکتر است ولی در نظریه مجموعه ها کانتور یک قضیه دارد و نشان می دهد که در مجموعه های بی نهایت جز از کلش کوچکتر نیست مثلا مجموعه اعداد زوج طبیعی که زیر مجموعه کل اعداد طبیعی است را می شمارد یعنی می تواند آن را پوشش دهد یعنی جز از کل آن کوچکتر نیست. حال دو سول ایا توجیهی برای این قضیه دارید؟ آیا همه ریاضیات یقینی است و استدلال آن عقلی است یا برخی امور قرار دادی(یعنی اموری

ادامه نوشته »

اتّحاد علم و عالم و معلوم یا عقل و عاقل و معقول در فلسفه چیست ؟

پرسش: باتوجه به اینکه همه چیز غیر از خدا محتاج است وهیچ کس از خود چیزی ندارد وجر او همه چیز به نحوی کثرت دارندولی در فلسفه گفته میشود که آنکه ادراک می کند نفس است وادراک شونده هم خود نفس است؟ در اینصورت این جمله به چه معناست؟ وآیا منظور این است که از نفس مثالی کمالات نازل می شود؟ پاسخ: ۱ـ فرموده اید: « در فلسفه گفته میشود که آنکه ادراک می کند نفس است وادراک شونده هم خود نفس است.» اینکه ادراک کننده نفس است، صحیح، امّا اینکه ادراک کننده هم خود

ادامه نوشته »

آیا خدا متناسب با ذهنیت یک انسان می تواند به صور مختلف به تصور درآید ؟

پرسش: به نظر می رسد با نگاهی هستی شناسانه این ذهن انسان است که با تأثیرپذیری از محیط پیرامون و یا متأثر از نوع بهداشت روانی، هستی و جهان خلقت را برای خود در نهایت امر باورپذیر می کند. بنابراین خدا متناسب با ذهنیت یک انسان که می تواند جزو طبقه عوام یا خواص باشد، به صور مختلف به تصور درمی آید. در اینجا حتی نوع تفسیر بزرگان و یا مفسران دین در نهایت با سنخ عقلانیت مستمع مورد ارزیابی می تواند قرار گیرد، آیا با این فرض نمی توان گفت دین در نهایت قربانی

ادامه نوشته »

منطق نهلیسم و پوچ گرایی چیست ؟

پرسش: بهم میگفت برای چی نماز میخونی .گفتم برسم به کمال .گفتش خب فرض کن به کمال رسیدی بعدش چی؟گفتم خب به هدف خلقت رسیدی.گفتش خب بعدش که چی؟…هر چی گفتم هی میگفت بعدش که چی …. لطفا کمکم کنید . پاسخ: شما از او بپرسید: برای چه می خوری؟ می گوید: برای اینکه زنده بمانم. بگویید: زنده بمانی که چی بشه؟ و هر جوابی داد، شما باز همین « … بشوی بعدش چی؟» را پیش پایش بگذارید. یا بپرسید: برای چه درس می خوانی یا کار می کنی؟ آنگاه هر جوابی داد، با همین

ادامه نوشته »

اقسام تقلید و عوامل مؤثر در آن چیست ؟

پرسش: نقش ژنتیک ، جغرافیا ، غذا و اراده در تقلید آگاهانه و تقلید کورکورانه چیست؟ پاسخ: قبل از ورود به موارد ذکر شده عرض می شود که تقلید بر دو گونه است: تقلید محقّقانه و عاقلانه و تقلید جاهلانه یا کورکورانه. تقلید محقّقانه و عاقلانه تقلیدی است که به حکم عقل باشد و آن ، تقلید غیر متخصّص است از متخصّص. عقل حکم می کند که احتمال اشتباه یک متخصّص فنّ ـ در موضوع تخصّصش ـ کمتر از احتمال خطای یک فرد غیر متخصّص می باشد ؛ لذا عقل فتوا می دهد که انسان

ادامه نوشته »

نظر آیه الله بهجت در مورد فلسفه چیست ؟

پرسش : نظر آیه الله بهجت در مورد فلسفه چیست ؟ جدیدا دربعضی نشریات و سایتهای اینترنتی منتشرشده حضرت آیت الله بهجت (رحمت الله علیه) با خواندن فلسفه مخالف بوده اند، درست است یاخیر؟ پاسخ : حضرت آقا از استاد خود مرحوم آیت الله غروی(ره) کمپانی نقل می‌فرمودند که بدون خواندن فلسفه، کتاب کفایه الاصول فهمیده نمی شود. وهمچنین معظم له می‌فرمودند : یک روز استاد(ره) درس اصول را خیلی عمیق و دقیق بیان فرمودند، به حدی که موجب اعتراض شاگردها گردید که متوجه

ادامه نوشته »

سوفسطایی در فلسفه به چه کسانی گفته می شود ؟

پرسش: سوفسطایی در فلسفه به چه کسانی گفته می شود ؟ پاسخ: واژه ی سفسطه به دو معنا استعمال می شود. در کار برد نخست ، این واژه معادل واژه ی مغالطه به کار می رود و اسم دومی برای مغالطه است؛ و مغالطه، تعریف، تبیین یا استدلالی را گویند که ظاهراً درست می نماید ولی در حقیقت درست نیست. امّا در کاربردی دیگر ، این واژه در مقابل واژه ی « واقع گرایی » یا « رئالیسم » استعمال می شود. افرادی وجود داشته و دارند که وجود عالم خارج از خود را انکار کرده و می

ادامه نوشته »