سرخط خبرها

معرفت شناسی

حقیقت علم چیست؟ آیا علم کسبی است یا موهبتی؟ نقد نظریات علوم تجربی

پرسش: جوهر علم چیست؟ آیا امکان دارد که مثلا امام زمان(عج) آن را به کسی بدهد؟ چیزی دادنی است؟ آن شخص در قبال آن چه مسئولیتی دارد؟ تقاضا دارم توضیحات کامل ارائه فرمایید. پاسخ: امام صادق (ع) به عنوان بصری فرمودند: « … یا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَیسَ الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ إِنَّمَا هُوَ نُورٌ یقَعُ فِی قَلْبِ مَنْ یرِیدُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى أَنْ یهْدِیهُ فَإِنْ أَرَدْتَ الْعِلْمَ فَاطْلُبْ أَوَّلًا فِی نَفْسِکَ حَقِیقَهَ الْعُبُودِیهِ

ادامه نوشته »

منطق تقلید در اسلام چیست ؟ اقسام تقلید را نام ببرید ؟

پرسش: یه جوون تحصیل کرده موفق،خیلی هم مذهبی وخدایی،با وجودعقل به مرجع تقلیداعتقادنداره!شماچطوری جوابشومیدین؟؟فقط ازاون دلیل های تکراری نباشه که تو دل آدم نمیشینه نباشه، فرق داشته باشه! پاسخ: ۱ـ آیا به تقلید اعتقاد دارد یا ندارد؟ از دو حال خارج نیست؛ یا تقلید را قبول دارد یا ندارد. اگر اصل تقلید را قبول ندارد، در واقع بهره ای از عقل ندارد؛ اگر چه فرد باهوشی باشد؛ چون باهوش بودن دلیل بر عاقل بودن نیست. حساب عقل از هوش و نبوغ، جداست. چنین

ادامه نوشته »

منشاء اختلاف در علوم انسانی و طبیعی چیست ؟

پرسش: ۲ سوال نسبتاً مرتبط با هم داشتم: ۱- در علوم انسانی و اجتماعی بر خلاف علوم طبیعی و پزشکی که عمدتاً بین عالمان و اندیشمندان یک علم توافق نظر در آن مباحث علمی وجود دارد و اگر هم کسی نظر جدیدی مطرح کرد نظریه به بوته آزمایش گذاشته می شود. اگر نظریه تأئید شد که همه عالمان آن علم، نظر جدید را می پذیرند و اگر نظریه رد شد صاحب نظریه از نظریه خویش برمی گردد. اما در علوم انسانی و اجتماعی ما اگر نگوئیم در تمامی زمینه ها لااقل در اکثریت قریب به اتفاق

ادامه نوشته »

آیا فلسفه مخالف دین است ؟ آیا لیبرالیسم نیز همین طور ؟

پرسش: ۱-چرا می گویید که فهم لیبرالیسم با خواندن یک کتاب هم ممکن است؛ چون عمقی ندارد؛ در حالی که فلسفه این گونه نیست. همچنین خود لیبرالیستها، لیبرالیسم را ضدّ دین می دانند؛ ادّعای علمای ما نیست. خودشان تصریح می کنند که در لیبرالیسم، جایی برای دین نیست.» ممکن است خود آن فرد لیبرال بگوید نخیر مباحث ما خیلی هم عمیق است که اصلا با خواندن یک کتاب آنهم ترجمه آنهم یک منبع درجه ۴ و ۵ به عمق لیبرالیسم نمی رسید

ادامه نوشته »

چرا انسان مدرن امروزی نیاز به تقلید دارد ؟

پرسش: یه جوون تحصیل کرده موفق،خیلی هم مذهبی وخدایی،با وجودعقل به مرجع تقلیداعتقادنداره!شماچطوری جوابشومیدین؟؟فقط ازاون دلیل های تکراری نباشه که تو دل آدم نمیشینه نباشه، فرق داشته باشه! پاسخ: ۱ـ آیا به تقلید اعتقاد دارد یا ندارد؟ از دو حال خارج نیست؛ یا تقلید را قبول دارد یا ندارد. اگر اصل تقلید را قبول ندارد، در واقع بهره ای از عقل ندارد؛ اگر چه فرد باهوشی باشد؛ چون باهوش بودن دلیل بر عاقل بودن نیست. حساب عقل از هوش و نبوغ، جداست. چنین

ادامه نوشته »

منشاء حکمت و فلسفه چیست ؟ چگونه فکر کرده اند و به وحدت وجود و اصالت وجود و تشکیک وجود رسیده اند؟!

پرسش: اینکه در فلسفه می گویند فلسفه عقلی محض است و هیچ استفاده از آیه و حدیث در آن نمی شود. این یعنی چه؟! یعنی مثلا یک عده نشسته اند بدون هیچ پیش زمینه ای و خالی الذهن مطلق نشسته اند فکر کرده اند تعقل کرده اند و مثلا به وحدت وجود و اصالت وجود و تشکیک وجود رسیده اند؟! یا مثلا نشسته اند فکر کرده اند و مثلا به قاعده «الواحد» رسیده اند؟! یا مثلا فکر کرده اند و به «عقول عشره» رسیده اند؟! و سایر مباحث پیچیده فلسفی. یا نه مثلا این مباحث در آیات و روایات

ادامه نوشته »

فرق فلسفه و کلام چیست ؟

پرسش: فرق کلام وفلسفه چیست؟ پاسخ: ۱ـ کلام علمی است درون دینی ولی فلسفه علمی است برون دینی ؛ یعنی کلام علمی است که برای دفاع از یک دین یا مذهب تإسیس می شود ؛ لذا هر دین و مذهبی کلام مخصوص به خود را نیز دارد ؛ مثل کلام مسیحی ، کلام یهودی ، کلام اسلامی ؛ که خود کلام اسلامی نیز اقسامی دارد مثل کلام شیعی ، کلام اشعری ، کلام معتزلی و … . امّا فلسفه اصالتاً کاری با دین ندارد ؛ بلکه علمی است که می خواهد حقایق عالم را کشف نماید ؛ والبته در این رهگذر

ادامه نوشته »

منطق فازی چیست ؟ ایا جایگاهی در منطق ارسطویی دارد ؟

پرسش: فاصله یک سیب و تفاله آن را در نظر بگیرید. هنگامى که سیبى یک گاز خورده مى‌شود هنوز یک سیب است و اگر کسى از شما بپرسد چه چیزى مى‌خورید؟ شما در پاسخ خواهید گفت: یک سیب. و این سؤال و پاسخ تقریباً تا آخرین گاز ادامه مى‌یابد، تا جایى که اگر کسى از شما بپرسد این چیست که در دست خود نگه داشته‌اید؟ شما در پاسخ مى‌گویید: تفاله سیب که خورده‌ام. حال سؤال این است که آیا واقعاً سیب تا همان آخرین گاز، سیبِ واحدى است؟ مسلّماً نیست و با هر گاز،

ادامه نوشته »

ملاک تفاوت بین عقل و وهم و خیال چیست ؟

پرسش: در مورد بحث عقل و تعریف آن و جایگاه آن و نتایج عقلی سوالاتی داشتم. اولا عقل چیست؟! چون هر کسی ادعا دارد من عاقلم و حرف من عقلانی است و حرف بقیه غیر عقلانی. ممکن است شما بگوئید هر استدلالی که تمام قواعد منطقی در آن رعایت شود استدلال عقلی است. حال من می گویم هر کسی ادعا دارد که حرف خودش منطقی است و حرف بقیه مغالطی. مثلا ما که به وجود خدا معتقدیم می گوئیم هر کسی بدون غرض و مرض براهین اثبات وجود خدا را ببیند محال است تصدیق نکند؛ منکرین وجود

ادامه نوشته »

آیا در فلسفه کل بزرگتر از جزء خود است؟

پرسش: یک قضیه بدیهی وجود دارد در منطق ارسطویی به ان نحو که جز از کل خود کوچکتر است ولی در نظریه مجموعه ها کانتور یک قضیه دارد و نشان می دهد که در مجموعه های بی نهایت جز از کلش کوچکتر نیست مثلا مجموعه اعداد زوج طبیعی که زیر مجموعه کل اعداد طبیعی است را می شمارد یعنی می تواند آن را پوشش دهد یعنی جز از کل آن کوچکتر نیست. حال دو سول ایا توجیهی برای این قضیه دارید؟ آیا همه ریاضیات یقینی است و استدلال آن عقلی است یا برخی امور قرار دادی(یعنی اموری

ادامه نوشته »

اتّحاد علم و عالم و معلوم یا عقل و عاقل و معقول در فلسفه چیست ؟

پرسش: باتوجه به اینکه همه چیز غیر از خدا محتاج است وهیچ کس از خود چیزی ندارد وجر او همه چیز به نحوی کثرت دارندولی در فلسفه گفته میشود که آنکه ادراک می کند نفس است وادراک شونده هم خود نفس است؟ در اینصورت این جمله به چه معناست؟ وآیا منظور این است که از نفس مثالی کمالات نازل می شود؟ پاسخ: ۱ـ فرموده اید: « در فلسفه گفته میشود که آنکه ادراک می کند نفس است وادراک شونده هم خود نفس است.» اینکه ادراک کننده نفس است، صحیح، امّا اینکه ادراک کننده هم خود

ادامه نوشته »