سرخط خبرها

معرفت شناسی

چرا در روایات جهل گاهی مقابل عقل و گاهی مقابل علم می آید؟

پرسش: چرا در روایات جهل گاهی مقابل عقل و گاهی مقابل علم می آید؟ پاسخ: در عرف مردم، علم در مقابل جهل است. امّا جهل در مقابل عقل اصطلاح خاصّ دین می باشد. از منظر دین، عالمی که عقل ندارد، عالم به علم وهمی است نه عالم به عقلی. به تعبیری عالم به علم بشری است که در حقیقت، ظنّ است، نه عالم به علم الهی، که یقین اخصّ می باشد. پس عالم به علم بشری و جاهل به علم نوری است؛ فرمودند:« العلم نور یقذفه اللَّه فی قلب من یشاء ــ علم نوری است که خدا می افکند

ادامه نوشته »

آیا در مسائل فلسفی باید حجیت عقل را قبول داشته باشیم یا تجربه کردن را ؟

پرسش: با تشکر از جواب شما به سوال بنده. چند نکته و سوال: ۱- شما در بخشی از پاسخ نوشته بودید:کدام استدلال را قبول کنیم؟ استدلال عقلی ملاک دارد. لذا هر استدلالی عقلی نیست. علم منطق نیز برای همین درست شده که بین استدلال عقلی و مغالطی تشخیص دهیم. اگر راهی برای تشخیص استدلال درست از نادرست وجود ندارد، پس بین استدلال منکران وجود خدا و اثبات کنندگان وجود خدا نیز نباید بتوانیم قضاوت کنیم… خوب همین راهی که شما می فرمائید آیا مورد تأئید همه است یا خیر

ادامه نوشته »

نظر آیه الله بهجت در مورد فلسفه چیست ؟

رسش : نظر آیه الله بهجت در مورد فلسفه چیست ؟ جدیدا دربعضی نشریات و سایتهای اینترنتی منتشرشده حضرت آیت الله بهجت (رحمت الله علیه) با خواندن فلسفه مخالف بوده اند، درست است یاخیر؟ پاسخ : حضرت آقا از استاد خود مرحوم آیت الله غروی(ره) کمپانی نقل می‌فرمودند که بدون خواندن فلسفه، کتاب کفایه الاصول فهمیده نمی شود. وهمچنین معظم له می‌فرمودند : یک روز استاد(ره) درس اصول را خیلی عمیق و دقیق بیان فرمودند، به حدی که موجب اعتراض شاگردها گردید که متوجه

ادامه نوشته »

رابطه علم و ایمان چیست ؟ چرا اسلام بجای تاکید روی خود حق یا باطل بودن و راههای تشخیص و پیروی از حق ، اینقدر روی ایمان به حق تاکید شده؟

پرسش: سوال من از ابعاد اخلاقی، اجتماعی و روانشناسی قابل بحث است البته چه جواب بگیرم و چه نه، ایمان من به حقانیت خدا و اسلام همچنان پابرجاست، فقط می خواهم بدانم چرا؟ چرا اسلام روی ایمان و یقین و باور و دوری از شک و تردید تاکید دارد، وقتی در دنیایی زندگی می کنیم که اعتقاد به بی اثرترین چیزها مثل فال نخود و قهوه و … جواب میدهد(هرچند میدانم تاثیر آنها ناشی از قدرت ذهن و اعتقاد ما و از طریق علل و عواملی است که خدا آفریده)، وقتی باور به هر چیزی

ادامه نوشته »

از کجا می توان فهمید که خداوند (عز و جل) معاذ الله ، عقل ما را فریب نداده است؟

پرسش: معیار فهم همه مسایل توحیدی و غیره عقل است اگر گفته شود که عقل را آن سازنده طوری تنظیم کرده که انسان فقط به یک نتایج خاصی برسد جواب چیست؟ در این صورت دیگر اثبات یک خدا امکان نخواهد داشت. لطفا جواب بدهید سریع بعنوان مثال وقتی در کامپیوتر ۲×۲زده میشود جواب ۴است اگر کامپیوتر تنظیم شود که جواب را ۸ بدهد هرچند مرتبه که ۲×۲ تکرار شود جواب ۸ می دهد اگر سازنده عقل هم طوری انسان را بسازد که به نتایج خاصی برسد دیگر نمی تواند به حقیقت واقعی

ادامه نوشته »

مکتب رئالیسم دو شرط لازم دارد: ١- تماییز بین ذهن و عین ٢- تطابق ذهن با عین. لطفا شرح بیشتری بدهید ؟

پرسش: آمده است که مکتب رئالیسم دو شرط لازم دارد: ١- تماییز بین ذهن و عین ٢- تطابق فی الجمله ی ذهن با عین. با این وجود اگر برایتان مقدور بود می خوام شرح بیشتری و اکملتری از موضوع برایم داشته باشید. پاسخ: رئالسیم سه شرط اساسی دارد. ۱ـ من هستم. ۲ـ خارج از من نیز اجمالاً چیزی هست. ۳ـ درک خارج از خود، اجمالاً امکان پذیر می باشد. لذا اگر کسی منکر این سه اصل یا یکی از اینها باشد، رئالیست(واقع گرا) نیست؛ بلکه سوفیست می باشد. توضیح: افرادی بوده اند

ادامه نوشته »

ادراکاتی که ما از دنیای محسوسی که با حواس پنجگانه درک میکنیم داریم مطابق با واقع است یا نه؟

پرسش: درک ما از جهان خارج( دنیایی که در آن زندگی می کنیم) چگونه است ؟جهانی که با حواس پنج گانه با آن ارتباط داریم آیا سنجه ای یا برهانی یا … برای رسیدن به این داریم که این ادراکاتی که ما از دنیای محسوسی که تاکید میکنم با حواس پنجگانه درک میکنیم داریم مطابق با واقع است یا نه؟ به این قسمت از آموزش فلسفه علامه مصباح توجه بفرمایید.(جلد ۱ صفحه ۲۴۰ و ۲۴۱

ادامه نوشته »

ریشه سوء تفاهم‌ها و اختلافاتی که بین مردم وجود داره چیست؟

پرسش: به این فکر می‌کنم که ریشهٔ سوء تفاهم‌ها و اختلافاتی که بین مردم وجود داره چی هست؟ یعنی چی میشه که سر یک موضوعی دو نفر با هم اختلاف عقیده دارند دعوا می‌کنند و با هم جدل می‌کنند؟ به نظرتون علت‌اش چیه؟ به نظرتون اگه دو طرف نزاع، خوب حرف‌های همدیگه رو بشنوند و قضاوت رو بگذارند برای وقتی که تمامی حرف‌های طرف مقابل‌شون رو گوش دادند، آیا دیگه امکان داره که با همدیگه جر و بحث کنند؟ یعنی چیزی که به ذهن من میاد اینه که ریشهٔ دعواها و نزاع‌ها سر این هست که دو طرف نزاع حرف همدیگه رو کامل درک نکرده‌اند، برای همین سر یک موضوع …

ادامه نوشته »

آیا مکاشفه و رفتن به عالم رویا فقط برای پی بردن به علوم انسانی است؟

پرسش: آیا مکاشفه و رفتن به عالم رویا فقط برای پی بردن به علوم انسانی است؟ پاسخ: ۱ـ مکاشفه رفتن به عالم رؤیا نیست. مکاشفه کشف حقایق ملکوتی یا جبروتی یا لاهوتی است. امّا رؤیا اگر رؤیای صادقه باشد، تنها نمودی از ملکوت است که در قوّه ی خیال آدمی جلوه گر می شود؛ و معمولاً آمیخته با عناصر خیالی می باشد. لذا نیازمند تأویل می باشد. مکاشفات مثالی نیز اغلب در حدّ رؤیا می باشند و اعتبار چندانی ندارند. ۲ـ در ضمن مکاشفات حقّانی، ممکن است پرده از راز

ادامه نوشته »

رابطه منطقی بین وجود منبسط و خدا و عقل اول و سایر مخلوقات چیست ؟

پرسش: بر اساس اصول منطق، بین دوم مفهوم کلی، نسب اربع( عام و خاص من وجه، عام و خاص مطلق، تباین، تساوی) و بین دو مصداق جزئی نسبت تباین یا تساوی برقرار است. اگر نسبت عقل اول را با وجود منبسط (به عنوان دو جزئی) بسنجیم، عقل اول از شئونات وجود منبسط است و قطعاّ با هم مساوی نیستند اما شاید نتوان آنها را به معنای واقعی کلمه تباین هم نامید. این موضوع در مورد رابطه خداوند متعال با مخلوقش نیز می تواند مطرح شود و شاید اگر با اصطلاحات( و حصر عقلی) مناسبتری موضوع تبیین می شد وحدت وجود قابل فهم تر و پذیرشتر می شد. پاسخ: ۱ـ نسب …

ادامه نوشته »

آیا افکار شهید صدر که اصل علیت رو بر مبنای استقرا می دونستن قابل انتقاد است ؟

پرسش: آیا افکار شهید صدر که اصل علیت رو بر مبنای استقرا می دونستن قابل انتقاد است در این صورت نقدهای وارده را بفرمایید. پاسخ: در آثار شهید صدر ـ قدس سرّه ـ هر چه گشتیم مطلبی دالّ بر این که ایشان علیّت را مبتنی بر استقراء بدانند نیافتیم. بلکه بر عکس ایشان یقین آوری استقراء را هم به شرطی پذیرفته اند که مبتنی بر علیّت فلسفی باشد. ایشان در کتاب « مبانی منطقی استقراء » نظریّه هیوم در باب علیّت را نقد نموده و دقیقاً از همان علیّتی دفاع نموده که نظر

ادامه نوشته »